Verhalenbundels van de maand | ShortStory.nu

John Updike - De tranen van mijn vader (2010)

Sun, 01 Aug 2010 15:46:53 +0200

John Updike (1932-2009) schreef tientallen romans en verhalenbundels, waaronder Licks of Love: Short Stories and a Sequel (2000) en The Afterlife and Other Stories (1994). Net zoals hij een romancyclus opzette rond het personage Harry ‘Rabbit’ Angstrom schreef Updike geregeld verhalen rond dezelfde hoofdpersonages (Henry Beck en het echtpaar Richard en Joan Maples), die hij later bundelde in Bech: A Book (1970), Bech Is Back (1982), and Bech at Bay: A Quasi-Novel (1998) enerzijds en in Too Far to Go : The Maples Stories (1979, heruitgebracht in 2009 als The Maples Stories) anderzijds. Hij ontving talloze onderscheidingen zoals de Pulitzer Prize, de National Book Award en de American Book Award, hoofdzakelijk voor zijn romans. Zijn verhaal A&P, uit Pigeon Feathers (1962), is al jarenlang een moderne klassieker en werd meermaals opgenomen in bloemlezingen (www.tiger-town.com/whatnot/updike).

De tranen van mijn vader, Updike’s eerste verhalenbundel sinds Licks of Love: Short Stories and a Sequel uit 2000, bevat 17 verhalen die Updike de afgelopen 10 jaar schreef (het openingsverhaal Marokko dateert uit de vorige eeuw). De thema’s die typisch zijn voor het werk van Updike komen aan bod : ouderdom, herinneringen, verloren liefdes en religie. Zoals het achterplat terecht aangeeft, krijgen we de personages te zien op een bepalend moment in hun leven. Zo beseft de vader uit Marokko tien jaar later dat zijn gezin tijdens een snertreis naar Marokko ‘tot het uiterste opeengeperst’ en ‘nog aaneengesmeed’ was voor het in het daaropvolgende decennium zou uiteenvallen. Of David Kern verneemt op de 50-jarige reünie van zijn klas dat hij heel belangrijk is geweest voor een klasgenote doordat hij de eerste jongen was die haar naar huis bracht en kuste. Of een 60-jarige financieel deskundige gaat met zijn tien jaar jongere, langjarige levensgezellin op reis naar Spanje ‘om te zien of een vakantie samen hun relatie een duwtje zou geven richting huwelijk, of richting scheiding.’

Op de vrouwelijke hoofdpersonen uit Varianten van religieuze ervaring na, dat is geschreven vanuit het vertelstandpunt van zowel vrouwelijke als mannelijke hoofdpersonen onder wie een van de 9/11-terroristen, zijn alle hoofdpersonen man. Bovendien zijn de meesten rond de zestig of ouder, gepensioneerd en/of bevinden ze zich – zoals een van de personages het zelf formuleert – in het ‘laatste hoofdstuk’ van hun leven. In de goede Updike-traditie komen we ook een terugkerende hoofdpersoon tegen : David Kern, die fervente Updike-lezers zich zullen herinneren (als tiener) uit twee verhalen uit Pigeon Feathers (1962), treffen we zowel in De weg naar huis als in De wandeling met Elizanne, een van de mooiste verhalen uit de bundel met een verhaaltechnisch hoogstandje als slot : je weet niet of de wandeling heeft plaatsgevonden zoals beschreven dan wel of ze zich volledig afspeelt in de gedachten van de hoofdpersoon.

Bijna alle verhalen zijn geschreven in de verleden tijd en in de 3de persoon, behalve Kindertaferelen en Het volle glas die in de tegenwoordige tijd staan en het openingsverhaal Marokko en – alweer – het slotverhaal Het volle glas, die in de 1ste persoon zijn geschreven en daardoor iets persoonlijker aandoen. Precies doordat deze meer persoonlijke eerstepersoonsverhalen de overige als het ware omsluiten en dus de cirkel rond maken, vormt de bundel een mooi afgerond geheel.

Citaat

De ouderdom, zo ontdekte hij, kwam met toenemende onzekerheid.

(citaat uit het verhaal Vrij)

Elizanne, wilde hij haar vragen, wat betekent het allemaal, deze hele gruwel, dat we ooit kinderen waren en nu oud zijn, en in de nabijheid van de dood verkeren ?

(citaat uit het verhaal De wandeling met Elizanne)

Analyse van het verhaal Het volle glas

‘Nu ik bijna tachtig ben, zie ik mezelf soms van een afstandje, als een man die ik wel ken maar niet heel goed.’ Een gepensioneerde onderhoudsman van houten vloeren die normaal gesproken niks moet hebben van introspectie maakt de balans op.Lees de volledige analyse van het verhaal Het volle glas.

Deze beschrijving is het werk van Roland De Blende.

Robin Black - Als ik van je hield, zou ik je dit vertellen (2010)

Sun, 06 Jun 2010 23:10:46 +0200

Robin Black heeft verhalen gepubliceerd in literaire tijdschriften en heeft vele onderscheidingen ontvangen. Haar werk wordt vergeleken met dat van Alice Munro. Black geeft les in fictie schrijven aan een universiteit in Philadelphia, waar ze met haar gezin woont. Als ik van je hield, zou ik je dit vertellen verschijnt o.a. in Duitsland, Frankrijk, Italië en Australië. Momenteel werkt ze aan een roman.

Als ik van je hield, zou ik je dit vertellen bewijst de kracht van het korte verhaal. 'Als lezer stap je in tien verhalen, en kruip je in de huid van Blacks uiteenlopende personages. Je gaat als vader met je studerende dochter mee om haar eerste blindengeleidehond uit te zoeken. Je gaat als oudere vrouw op reis met je wat achtergebleven tweelingbroer. Je hebt niet lang meer te leven, maar dat weet je jonge, egocentrische buurman niet. Je kunt niet met en niet zonder die ander, je moet afscheid nemen en verdragen wat je overkomt.'

Recensies

Fleur Speet in Het Financieele Dagblad.

Interview

http://entertainmentrealm.com/2010/05/18/interview-author-robin-black-if-i-loved-you-i-would-tell-you-this/

De schrijver zelf over haar verhaal Harriet Elliot

http://www.one-story.com/index.php?page=story&story_id=104

Cees Nooteboom - 's Nachts komen de vossen (Gouden Uil 2010)

Fri, 07 May 2010 14:55:53 +0200

Gouden Uil 2010 "De Gouden Uil 2010 gaat naar een boek vol verstilde verhalen op het raakvlak van leven en dood; een superbe verkenning van de mensenziel, en van de weemoed die daar woedt. Melancholie is the name of the game, en àls begrijpen al enig inzicht biedt, dan nog geen troost." Juryrapport Gouden Uil

Analyse van het verhaal Onweer: Je zou een kort verhaal kunnen vergelijken met een bliksemflits. Het is krachtig en het is er maar even. In dat 'even' wordt alles fel belicht, zo kort dat je maar een paar details kunt waarnemen, en dan is het weer donker. En in dat donker, als de gebeurtenis voorbij is, beginnen de toeschouwer, de schrijver en de lezer het verhaal te zoeken. Lees de complete analyse van het verhaal Onweer.

Recensies

'Binnen het bestek van het korte verhaal weet Nooteboom die suggestie van duur te creëren, door een opzettelijke veronachtzaming van een intrige, door een soms fijne, vettige symboliek en door het heel precies beschrijven van levens en gevoelens die geweest zijn. Dat maakt de verhalen in 's Nachts komen de vossen ontroerend.' Arie Storm in Het Parool

Lees veel meer recensies van Cees Nooteboom 's Nachts komen de vossen

Anatoli Gavrilov - En de zon komt op (2010)

Sat, 01 May 2010 13:07:12 +0200

Anatoli Gavrilov (1946) woont in de stad Vladimir, 200 km ten oosten van Moskou. Hij werkte jarenlang als telegrambezorger voordat kort na de ‘perestrojka’ zijn eerste verhalenbundel Op de drempel van het nieuwe leven (1990) werd gepubliceerd die de aandacht trok van de lezers en de kritiek, zowel in Rusland als in het buitenland.

En de zon komt op Gavrilov schrijft een schijnbaar koel en afstandelijk proza waarin door het verkeerde eind van de verrekijker wordt ingezoomd op de nietigheid van het menselijk leven. Grote drama’s van het menselijk leven, eigenlijk de menselijke staat tout court, worden in luttele zinnen of pagina’s afgeserveerd. Zijn werk heeft daarmee dikwijls de allure van prozagedichten. Grondtoon: het is niks en het wordt niks.

Bespreking door Thijs de Boer 'De verhalen van Gavrilov oordelen niet. Ze presenteren ons personages en voor heel even zien we wat zíj zien. We nemen alles waar zoals zij dat doen. We zeggen wat zij zeggen. En we denken wat zij denken. Het maakt dat het verhalen zijn waar je goed moet opletten omdat de zinnen in de verhalen, net zoals ónze gedachten en waarnemingen, rondspringen. En daar zijn de verhalen van Gavrilov op hun best.' Lees de complete bespreking door Thijs de Boer

Recensie 'Gavrilovs vertellingen zijn zeer kort, meestal twee pagina's, en ze zijn in zichzelf gekeerd. Omdat er veel in wordt weggelaten en overgangen niet of nauwelijks worden gemarkeerd, moet je ze langzaam lezen, herlezen, op je hoede zijn - als bij sommige poëzie. Dan laten ze uiteindelijk het eenvoudige verhaal zien waar het om gaat, zonder het raadsel ervan op te lossen. Het is niet voor niets dat Gavrilov door zijn Russische collega's een writer's writer wordt genoemd.' Ton Rozeman in De Groene Amsterdammer

'Drie zinnen, drie plotselinge overgangen, je bent meteen op je hoede. Die plotselinge overgang noemt de schrijver A.L. Snijders de koude verbinding. Ik hou heel erg van de koude verbinding. De koude verbinding is een antiliteratuurregel en daarom mooi. (Ik hou ook van mussen die zomaar van het dak vallen, en van beschrijvingen van geweren aan de wand en dat dan niet met die geweren zal worden geschoten.) Maarten Moll in Het Parool

Interview met vertaler en uitgever Arie van der Ent Ik kies geen strategie, de schrijver heeft zelf een strategie gekozen en die hoop ik op een ander instrumenten over te zetten en na te spelen: Nederlands (een schitterende taal) in plaats van Russisch (...) In alle verhalen maakt Gavrilov afgeronde, perfect in hun lijst passende miniaturen, eigenlijk kleine romans vermomd als kort verhaal.' Lees het complete interview met vertaler en uitgever Arie van der Ent

Thijs de Boer - Vogels die vlees eten (2010)

Wed, 31 Mar 2010 18:32:40 +0200

Thijs de Boer (1981) publiceerde verhalen in De Tweede Ronde, Hollands Maandblad, Tirade en Passionate. Hij was een van de winnaars van het project Duizend Woorden en in 2008 werd hem de Hollands Maandblad Prozabeurs toegekend. Vogels die vlees eten is zijn debuut.

Vogels die vlees eten Nieuw Amsterdam, Uitgevers, stelt: 'De tien verhalen in Vogels die vlees eten gaan over mensen die de zwaarte van het leven maar nauwelijks aankunnen: zoons en vaders, broers, geliefden en gekken. En hoe ze in hun onmacht vaak op nog slechtere plekken terechtkomen dan waar ze begonnen. In werelden die in eerste instantie veilig ver van de onze lijken te liggen maar die uiteindelijk toch meer dan herkenbaar zijn.'

Oordeel zelf en download de voorpublicatie van het korte openingsverhaal Loopdrang.

Recensies

'Vogels die vlees eten is een bundel waar je eindeloos uit wil citeren. Maar het zijn niet zo maar mooie citaten. Ze passen precies binnen het verhaal, ze zijn de dichtst mogelijke benadering van de kern. De Boer reikt zijn personages geen afgerond verhaal aan, hij geeft ze slecht fragmenten, en tezamen vormen die fragmenten een doolhof waarin ze het zelf maar moeten uitzoeken.' Ton Rozeman in De Groene Amsterdammer.

Lees meer recensies van Vogels die Vlees eten.

Interview met Thijs de Boer 'Ik begin een verhaal meestal met een alinea of zin waar ik zelf heel hard om moet lachen of waar ik zelf door word geraakt. Aan die zin of alinea gaan dan andere zinnen en alinea’s vastzitten en zo groeit een verhaal. Een verhaal is goed of werkt als het in zijn interne logica helemaal klopt en het de wereld schept die ik wil dat het schept.' Lees het complete interview met Thijs de Boer.

Elke Geurts - Lastmens (2010)

Sat, 27 Feb 2010 15:14:08 +0100

Elke Geurts (1973) studeerde dramaschrijven aan de HKU. Ze schrijft verhalen, toneelstukken en hoorspelen. Lastmens, haar tweede bundel, telt 3 lange verhalen en is juichend ontvangen door de pers (scroll maar naar beneden voor enkele citaten!) Haar debuutbundel is Het besluit van Dola Korstjens, dat kortere verhalen bevat en ook al een goede pers kreeg. Geurts won de Nieuwe Proza Prijs Venlo (2008) en bereikte de longlist van de Gouden Uil (2009).

Interview met Elke Geurts: 'Het schrijfproces werd gaandeweg soepeler. Makkelijker. Ik ben er achtergekomen – nadat ik het mezelf op punten heel moeilijk had gemaakt - dat je het jezelf niet per se zo moeilijk mogelijk hoeft te maken. Hoe makkelijker, hoe beter, hoe meer lol tijdens het schrijven.' Lees het complete interview met Elke Geurts.

Lastmens

In Lastmens voelen de hoofdpersonen zich miskend, maar in hun streven naar gerechtigheid moeten hun naasten het ontgelden. Drie verhalen met op drift geraakte mannen en vrouwen die, om dichter bij hun gedroomde leven te komen, de ander aan zich onderwerpen.

Zo doet de moeder in het titelverhaal uit pure onvrede met zichzelf afstand van haar driejarige dochtertje, en belet de brave politieman uit ‘Grote voorspoed’ zijn vrouw een avontuurlijker leven in te stappen. In ‘Retour Carboon’ ten slotte reist een meisje terug naar haar geboortegrond om zich te wreken op haar doodzieke oom.

Recensies

'Het maakt het lezen van Geurts’ verhalen tot een avontuur: je identificeert je met de hoofdpersonen, maar komt ook eigenschappen en gedragingen tegen die je liever niet bij jezelf herkent, maar die natuurlijk ook bij jou te bespeuren zijn. Je voelt je daardoor behoorlijk ongemakkelijk. (…) Zo is de mens, blijkbaar. Zo zijn wij. Het is pijnlijk, maar het valt niet te ontkennen.' Nederlands Dagblad

'Het is ijzersterk hoe Geurts in het eerste en derde verhaal een schijnwereld oproept die parallel aan de reële werkelijkheid lijkt te bestaan, door concrete verhaalelementen te vervlechten met droombeelden en waanideeën – die nooit de overhand krijgen, maar sluimerend aanwezig zijn. Het tweede verhaal steekt er bleek bij af door de wat fletse karaktertekening, die doet vermoeden dat Geurts moeite heeft met het mannelijke perspectief; in de andere twee verhalen vormen vrouwen het middelpunt. Maar het doet niets af aan het feit dat Geurts in Lastmens aantoont over de stijl en literaire stuurmanskunst te beschikken om in haar korte verhalen een haast surreële wereld haarscherp op te roepen en door de veelheid aan beelden en wendingen de mogelijkheden van het korte verhaal ten volle te benutten.' Recensieweb

'Al valt er veel te lachen bij Elke Geurts, reden voor opluchting is er niet. Het echt leven laat zich aldoor niet grijpen. Was het maar waar, dat je deze verhalen absurdistisch kon noemen. Maar zo kom je hier niet van af. Dit is veel erger.' De Volkskrant

'Ze ontpopt zich daarin als een klassieke verteller, in de heldere traditie van Vonne van der Meer, of langer geleden, Wilem Elsschot. (…) ‚Mooie typeringen’ is eigenlijk te zwak uitgedrukt. Sommige scènes zijn wonderljk indringend. (…) Geurts heeft weer een stap omhoog gezet. Dat is waar je na zo’n goed debuut op hoopt.' Trouw

'Geniale verhalen. (…) Elke Geurts maakt haar beloftes meer dan waar. Lastmens verontrust. Als alle grote literatuur.' De Limburger

John Biguenet - Het open gordijn (2010)

Thu, 04 Feb 2010 15:58:22 +0100

John Biguenet is vooral bekend als toneelschrijver. Hij werkte bij de universiteit in New Orleans. Zijn terugkeer naar de stad na de orkaan Katrina legde hij vast in columns en video’s. Zijn prozadebuut maakte hij in 2001 met de verhalenbundel The Torturer's Apprentice (in het Nederlands: Het open gordijn, vertaling Laura van Campenhout, 2010). Voor deze bundel ontving hij ondermeer de prestigieuze 0. Henry Award for short fiction. Zijn debuutroman Oyster is momenteel een bestseller in Frankrijk en zal in 2010 bij Ailantus verschijnen.

Het open gordijn is een zeer diverse bundel. De verhalen verschillen totaal van elkaar: ze gaan over een slavin, een paddenplaag of een miskraam. Ze geven je allemaal hetzelfde gevoel van nieuwsgierigheid, verwachting en menselijke bevreemding dat ervoor zorgt dat je steeds doorleest.

Kort & Krachtig Dit is de tweede bundel in de reeks Kort & Krachtig. Alle delen bevatten een aanbeveling van een Nederlandse auteur (bij dit deel is dat: Ton Rozeman, redacteur van ShortStory.nu) en een toelichting van uitgever Lidewijde Paris. Elke verhalenbundel introduceert een nieuwe schrijver in Nederland.

Interview met Biguenet-vertaler Laura van Campenhout: 'Op het eerste gezicht verschillen de verhalen enorm: in setting (plaats, tijd), in plot, in sfeer en in stijl. Wat ze gemeen hebben is dat in Biguenets verhalen de realiteit nooit een vaststaand gegeven is. Elke hoofdpersoon komt op bijzondere wijze tot een inzicht dat zijn kijk op zijn eigen realiteit voorgoed verandert.' Lees het complete interview met vertaler Laura van Campenhout.

De complete aanbeveling door ShortStory.nu is integraal opgenomen als voorwoord in de verhalenbundel. Alvast een citaat als voorproefje:

'Ook in het verhaal Mijn slavin maakt Biguenet het je niet makkelijk. Als je alleen op de titel afgaat, zou het om een SM-verhaal kunnen gaan, misschien wel een verhaal dat koketteert met opgeklopte erotische spanning. Maar het blijkt geen SM-verhaal, de slavin is een echte slavin, een gekochte vrouw, en het verhaal klopt niets op, koketteert niet, het is vooral ontluisterend. (...) Stel je voor dat hij een hond had gekocht en die hond zo had behandeld: dan had je de hoofdpersoon een niet al te slechte baas gevonden. Maar het is geen hond, het is een vrouw van vlees en bloed, hij behandelt haar als een hond. Je bent getuige van dichtbij.' (ShortStory.nu/Ton Rozeman)

Magnus Mills - Twee bundels (1999, 2003)

Sat, 02 Jan 2010 16:33:45 +0100

Korte verhalen van Magnus Mills

gastbespreking door Inge Pieters

Magnus Mills

De Britse schrijver Magnus Mills (1954) is vooral bekend om zijn zes korte maar krachtige romans, maar er zijn ook twee bundeltjes korte verhalen van zijn hand verschenen: Only when the sun shines brightly (1999) en Once in a blue moon (2003). Piepkleine bundels zijn het, met elk vier ultrakorte verhalen die naadloos in Mills’ oeuvre passen, vooral qua toon. Zijn romans hebben vaak een duidelijke clou, al is dat nooit het allerbelangrijkste ingrediënt.

Only when te sun shines brightly (1999, 2004 revised edition)

Het eerste verhaal van Only when the sun shines brightly is ook een verhaal met een klassieke, bijna Roald Dahl-achtige clou, maar de overige drie verhalen zijn eerder sfeerbeschrijvingen. Het titelverhaal vertelt over een nieuw element dat letterlijk aan komt waaien in een vertrouwde omgeving, daar gaandeweg onderdeel van gaat uitmaken en dan weer verdwijnt. At Your Service gaat over een goedige, opgewekte ik-figuur die een bazige, niet erg sympathieke ‘vriend’ helpt met een vervelend klusje en daar maar weinig waardering voor krijgt. In Hark the Herald loopt de hoofdpersoon continu hotelmaaltijden en feestelijkheden mis, omdat die op andere tijdstippen plaatsvinden dan de toch vrij normale tijdstippen waarop hij ze verwacht, wat vervreemdend werkt. Allevier de verhalen zijn korte, kernachtige schetsen van ‘kleine’ situaties en personages die ondanks het minimum aan tekst toch zeer volledig aandoen en een duidelijke sfeer oproepen, al blijft de lezer door Mills’ droge proza altijd op een geamuseerde afstand – typisch Brits en typisch Mills.

Once in a blue moon (2003)

Once in a blue moon verscheen vier jaar en drie romans later dan Only when the sun shines brightly. De overeenkomsten zijn groot – de titels verwijzen naar hemellichamen, ze bevatten elk vier erg korte korteverhalen, de hoeveelheid tekst is nagenoeg gelijk – maar er zijn ook verschillen. Mills is duidelijk ‘losser’ geworden, meer in zijn element, en de situaties zijn vaak maffer en extremer, al blijft de stijl beendroog en blijf je je als lezer vrolijk maken vanaf grote afstand. Het titelverhaal gaat over een oude moeder die vrij radicaal het roer van haar gezapige leventje omgooit. Haar zoon, die haar te weinig opzoekt, treft haar huis aan temidden van een complete politie-omsingeling. Moeder heeft een vuurwapen aangeschaft. Maar samen Kerst vieren zit er vermoedelijk nog wel in, als de zoon zelf een kerstboom meeneemt. The Good Cop gaat over een arrestant die onderworpen wordt aan het klassieke Good Cop, Bad Cop-verhoor, met dit verschil dat de Bad Cop verstek moest laten gaan vanwege onderbezetting, wat de Good Cop door een communicatiefout te laat in de gaten heeft (waarna hij zelf de rol van Bad Cop maar op zich neemt). They drive by night, het meest ingehouden verhaal van de bundel, beschrijft een chauffeur en zijn bijrijder op een vrachtwagen die zo absurd lawaaiig is dat alle conversatie schreeuwend en brullend gevoerd moet worden en dan nog bijna onverstaanbaar is. Eenmaal in een wegrestaurant hebben de mannen eindelijk de kans om op normale toon te converseren, maar ze werken hun maaltijd zwijgend weg. Screwtop Thompson, ten slotte, gaat over tegenvallende kerstcadeautjes, een achterbaks neefje en een gewelddadig buurjongetje dat bij vlagen goed van pas komt.

Typering

Mooie miniatuurtjes zijn het, minder hilarisch en uitgesproken dan de romans waarmee Mills vooral bekend is geworden, maar in stilistisch opzicht helemaal één met de rest van zijn werk: kort, bondig en oergeestig, al zijn eenzaamheid en onbegrip nooit ver te zoeken. Voer voor fans.

Deze gastbespreking is van Inge Pieters

Judith Hermann - Alice (2009)

Sat, 02 Jan 2010 14:44:53 +0100

Judith Hermann (Berlijn, 1970) publiceerde de zeer goed ontvangen verhalenbundels:

1998 Sommerhaus. Später (Zomerhuis, later, vertaling J. Gerritsen)
2003 Nichts als Gespenster (Niets dan geesten, vertaling Gerda Meijerink)
2009 Alice (Alice, vertaling Gerda Meijerink)

In april 2010 is Judith Hermann te gast in het driedaags verhalenfestival Hotel van Hassel.

Interview met Hermann-vertaler Gerda Meijerink

'Het is de kunst van de auteur dat zij in een sobere stijl, zeer onnadrukkelijk, bijna sluipenderwijs, de lezer in de greep krijgt.' (Lees het complete interview met vertaler Gerda Meijerink)

Recensies van Alice

'Het bijzondere is Hermanns nuchtere en precieze stijl en glasheldere taal, waarmee ze over beide elementen schrijft: de omgang met de dood door de nabestaanden en de grote buitenwereld. De dood wordt zonder valse sentimenten benaderd.' de Volkskrant

'[Judith Hermann] gebruikt heldere taal, haar stijl is schoon en fris. En toch gebeurt er iets raars met je. Wie Alice leest, kruipt in deze hoofdpersoon. Je zit er angstig dicht op. Ook op het verdriet en het gemis dat Alice ervaart. Alice is geen huiler, ze is een observator die nooit sentimenteel wordt.' Libelle

'Ze schrijft op een onnadrukkelijke manier uiterst zorgvuldig – ze is daarin enigszins verwant aan bijvoorbeeld Natalia Ginzburg, en in ons eigen land Sanneke van Hassel. Hermann beschrijft heel dicht bij de dagelijkse handelingen van de personages, waardoor het heel 'echt' wordt. Ze weet alledaagse handelingen een grote zeggingskracht te geven. (...) Er is veel context 'weggesneden', de protagonisten worden heel dicht op de huid gevolgd in hun handelingen.' 8 Weekly

Annelies Verbeke - Groener gras (herdruk 2009)

Fri, 01 Jan 2010 16:54:05 +0100

Een pleidooi voor verhalenbundels in het algemeen en Groener gras in het bijzonder

(door Annelies Verbeke)

Toen ik mijn kennissen met trots inlichtte over het verschijnen van mijn verhalenbundel Groener gras, antwoordden sommigen met de vraag: ‘Leuk, maar wanneer verschijnt je derde roman?’ Hoewel ik gelukkig ook een aanzienlijk aantal liefhebbers van het genre heb ontmoet, schijnt de opvatting te leven dat de verhalenbundel het onvolmaakte broertje van de roman is, dat korte verhalen in het beste geval slechts smakelijke tussendoortjes zijn. Boekhandels en uitgeverijen lopen er meestal dan ook niet warm voor. Verhalenbundels verkopen slecht. Het zou mij niet bedroeven een van de uitzonderingen op deze regel te worden, maar liever nog zag ik de regel in zijn geheel verdwijnen. Nu en dan vang ik omtrent dat laatste hoopvolle geruchten op.

Is het mogelijk dat deze negatieve perceptie ertoe bijdraagt dat velen zichzelf de kans ontnemen volop vertrouwd te raken met het genre? Van de moderne mens, naar eigen zeggen ingesloten tussen een gebrek aan tijd en een teveel aan druk, zou je immers verwachten dat hij zich met volle overtuiging aan het korte verhaal vastklampt. In soms minder dan een half uur tijd kan hij zich laven aan een complete proza-ervaring: een verhaal met een midden, begin en einde dat via een personage een thema uitdiept, en dat, genoodzaakt zich te ontdoen van alle overtolligheid, de neiging heeft zich met uiterste precisie, en vaak met een verrassende ‘twist’, naar het hart van de lezer te boren.

Bij vele grote schrijvers, overleden en springlevend, kreeg het korte verhaal een volwaardige plaats binnen hun oeuvre. Dat was al zo bij Tsjechov, maar werd overduidelijk bij een resem Amerikaanse reuzen uit de twintigste eeuw. Dat de waardering voor het korte verhaal ook bij de jonge schrijvende generatie uit de V.S. voortleeft, wordt bijvoorbeeld herhaaldelijk bewezen door een tijdschrift als MacSweeny’s.

Mijn eerste ware literaire liefde betrof een Amerikaanse schrijver van bijna uitsluitend korte verhalen: Raymond Carver. Hij leerde mij hoe weinig woorden nodig zijn om veel te zeggen. Hoe zichtbaar, rauw of adembenemend de essentie dan kan worden.

Enkele jaren geleden leerde ik het werk van de Canadese Alice Munro kennen, die in vertaling bij De Geus wordt uitgegeven. Munro’s kunde is verpletterend, al gaat ze grotendeels op een andere manier dan Carver te werk. De meesterlijke wijze waarop zij haar verhalen van lagen en dubbele bodems voorziet, de chronologische sprongen die ze maakt en de veelheid aan perspectieven die in één verhaal vervat kan zitten, nopen veel critici tot de goedkeurende bemerking dat het bij Munro keer op keer om ‘een kleine roman’ gaat. Je zou het volgens mij ook gewoon over steengoede verhalen kunnen hebben, waarin de auteur niet terugdeinst voor schrijftechnische aspecten die we meestal met romans associëren, maar blijkbaar niet louter met romans verbonden hoeven te zijn.

Bij het uitdrukken van mijn bewondering voor Carver en Munro, heb ik mijn ideaalbeeld van een verhalenbundel al enigszins prijsgegeven. Een ander kenmerk dat volgens mij bijdraagt tot de kwaliteit is ‘het overkoepelende thema’, dat eenheid schept tussen de verschillende verhalen en dat tevens toelaat één onderwerp van zoveel mogelijk zijden te belichten. Prachtige, hedendaagse voorbeelden daarvan zijn de behandeling van het thema ‘bejaarden’ in Julian Barnes’ The Lemon Table en van ‘het gezin’ in Damon Galguts Small Circle of Beings.

Hoewel iets minder dan de helft van de verhalen uit Groener gras eerder in bloemlezingen en tijdschriften verscheen, zijn zij allemaal geschreven met een enkel thema in het achterhoofd: winnen en verliezen. Ik wilde portretten maken in het strijdperk, waarin ‘winnaars en verliezers voortdurend van plaats verwisselen’, zoals Steven uit het verhaal ‘Huppelen in groep’ beseft. Voor sommige van deze portretten maakte ik voorstudies in nog kortere verhalen – elk anderhalve bladzijde – die ik een jaar lang op het Radio 1 boekenprogramma Gulliver voorlas onder de titel Mensjes.

De observaties in Groener gras leidden mij voornamelijk tot de gedachten dat de blijvende, totale overwinning onmogelijk is – wat maakt dat in feite niemand wint – maar dat wij nauwelijks buiten het verlangen naar meer en beter (dan de ander) kunnen. Daarenboven vergroot het gevoel van verlies de behoefte aan een overwinning op hardnekkige wijze. Wat maakt dat men vooral met zichzelf de strijd aangaat, zichzelf wil overwinnen. En dat terwijl het vermoeden zich opdringt dat het geluk zich buiten de strijd bevindt.

De personages uit Groener gras die aan de strijd weten te ontsnappen, zijn de duidelijkste outsiders uit de bundel. Men zou kunnen argumenteren dat zij in het absurde vluchten – de liefde voor een os, een carrière op de maan, een keizerrijk in de woonkamer - maar zelf heb ik het liever over een geloof dan over een vlucht. Ook mijn eigen schrijverschap neig ik op die manier te verantwoorden. Het enige citaat dat ik in Groener gras gebruik, is er één van outsiderkunstenaar Gerard van Lankveld: ‘Als mensen schelden, dan kan je ze wel half verrot slaan. Maar je kunt ook efkes een paar jaar iets in elkaar knutselen.’ Zo is dat.

Wat niet wil zeggen dat Groener gras bol staat van hoop. Het eerste en het laatste verhaal zijn voornamelijk deprimerend. De dappere jonge vluchtelinge uit het beginverhaal, die je de bundel doorloodst, krijgt niet wat ze verdient. De vernieling wint. De vernieler niet. Dat alles heeft met de realiteit te maken, die soms ook voornamelijk deprimerend is. En met mijn levensvisie, vermoed ik: de kadrering is tragisch, daartussen wordt gelachen, gevonden en geloofd.

Wie van mijn romans Slaap! en/of Reus gehouden heeft, mag zich met Groener gras aan een gelijkaardige stijl en humor verwachten. Mogelijk zijn mijn zinnen over het algemeen iets langer en vloeiender geworden. Mijn liefde voor outsiders is gebleven, alsook mijn interesse voor waanzin en absurditeit. Dromen en visioenen vermengen nog wel eens met de werkelijkheid, maar de onderlinge onontwarbaarheid is in Groener gras mijns inziens minder groot dan in de romans. Dat laatste is mogelijk een gevolg van de derde persoon enkelvoud, die in bijna alle verhalen gebruikt wordt, en die ik als een persoonlijke bevrijding beschouw.

Mijn schrijfplezier is nog nooit zo groot geweest als toen ik de verhalen van Groener gras schreef. De Japanse successchrijver Haruki Murakami legt in de inleiding van zijn laatste verhalenbundel en prijsbeest Blind Willow, Sleeping Woman uit waarom het heerlijk is om romans met korte verhalen af te wisselen. Het duurt minder lang korte verhalen klaar te krijgen, en zo’n beperkte tijdsspanne verhoogt de concentratie. De kleinste details kunnen aanleiding vormen tot een kort verhaal, en dat maakt de inhoud ervan vaak zeer intiem en scherp. Zowel schrijvers als lezers kunnen korte verhalen volgens mij zo ervaren. Murakami vat het voor me samen: ‘I find writing novels a challenge, writing short stories a joy.’ Ik hoop dat het plezier bij het lezen van Groener gras op u zal overgaan.

Annelies Verbeke

Jay McInerney - De laatste vrijgezel (2009)

Tue, 08 Dec 2009 13:45:21 +0100

Jay McInerney (Hartford, Connecticut, 1955) debuteerde in 1984 met Bright Lights, Big City. Naast zes romans, waarvan Het goede leven (2006) de recentste is, schreef hij eerder de verhalenbundel How It Ended (2001). Hij woont en werkt in New York, waar de meeste van zijn verhalen en zijn romans spelen. Mede hierdoor wordt hij beschouwd als dé chroniqueur van het hedendaagse New York.

Bespreking van de bundel De laatste vrijgezel

De laatste vrijgezel is vertaald door Jeroen de Keyser en bevat 20 verhalen geschreven tussen 1985 en 2008. Tal van personages uit de laagste tot de hoogste sociale klassen (ober, pooier, zangeres, auteurs, acteurs, actrices, redacteurs, redactrices, modellen, celebrity-journalisten, bankmedewerk(st)ers, scenarioschrijvers, advocaten, senatoren en hun stafmedewerkers, enz.) passeren de revue en worden geconfronteerd met overspel, ontrouw, verraad, schuld, boete, pijn, verdriet, angst en een zeldzame keer ook met echte liefde. Door haar eigen schuld verloopt voor de zangeres van een rockbandje de eerste veelbelovende kerstnacht van haar leven anders dan ze zich had voorgesteld. Een verslaafde acteur die al twee jaar gescheiden leeft van zijn suïcidale vrouw bezoekt haar in een instelling en ontmoet er een onverwachte gast. Terwijl een echtscheidingsadvocaat luistert naar het intrigerende verhaal van de ontmoeting van een jong stel, doet hij een pijnlijke vaststelling over zijn eigen huwelijk. Vlot leesbare, doorgaans klassiek opgebouwde verhalen met een al even klassieke epifanie en/of onafwendbare ontknoping en een lichtvoetige ondertoon. En precies daardoor o zo genietbaar.

Citaat

‘Ik vraag getrouwde mensen graag hoe ze elkaar hebben leren kennen. Het is altijd interessant te horen hoe twee levens met elkaar verweven zijn geraakt, hoe uit een haast oneindig aantal mogelijke combinaties juist die ene werkelijk is ontstaan, om het eerste hoofdstuk te horen van een verhaal waaraan nog wordt geschreven. Als echtscheidingsadvocaat krijg ik uitvoerig te maken met het eindspel, dus is het een opluchting, een soort vakantie, om een bezoek te brengen aan het domein van het prille begin. En ik vraag het ook omdat ik het altijd leuk vind om mijn eigen verhaal – ons verhaal, moet ik zeggen – te vertellen, waarvan ik nog altijd vind dat het uniek is.’

(citaat uit het verhaal Hoe het afliep)

Bespreking van het verhaal Alles ontgaan

Een ironisch verhaal over een jonge vrouw die uit liefde voor haar vriend een surpriseparty voor zijn verjaardag organiseert maar haar liefde gaandeweg ziet afnemen en omslaan in ergernis. (Lees de volledige bespreking van het verhaal Alles ontgaan)

Droge feiten 339 pagina’s; 20 verhalen geschreven tussen 1985 en 2008; kortste 8 pagina’s, langste 30; 13 verhalen in de verleden tijd (2 met ook passages in de tegenwoordige tijd) waarvan 10 in de 3de persoon, 7 verhalen in de tegenwoordige tijd allemaal in de 1ste persoon (1 met een terugblik in de verleden tijd inclusief het slot en 1 met een slotpassage in de verleden tijd); 11 van de 21 hoofdpersonen zijn man, 10 vrouw, variërend in sociale klasse van lower over middle tot upper class.

Lees het interview met de vertaler van De laatste vrijgezel: Jeroen de Keyser.

Raymond Carver - Beginners (2009)

Wed, 11 Nov 2009 15:26:25 +0100

Raymond Carver geboren in Oregon, overleed op 50-jarige leeftijd aan longkanker. Hij volgde colleges creative writing bij John Gardner, en gaf daar later zelf ook les in. In het jaar dat zijn debuutbundel werd uitgegeven (Will you please be quiet, please? 1976), belandde hij met een alcoholvergiftiging in het ziekenhuis. Niet veel later kwam zijn eerste huwelijk ten einde. Zijn werk wordt gerekend tot het dirty realism. Behalve verhalen schreef hij ook gedichten. Bekende verhalenbundels zijn: What we talk about when we talk about love (1981) en Cathedral (1984). Carver ontving vele prijzen en werkbeurzen. Zijn werk werd vertaald in meer dan twintig talen.

Beginners is de oorspronkelijke versie van de verhalenbundel die Raymond Carver bij zijn redacteur Gordon Lish inleverde. Lish kortwiekte de verhalen en bracht ze in 1981 uit onder de titel What we talk about when we talk about love. In 2009, achtentwintig jaar later, verschijnt alsnog de oorspronkelijke bundel onder de titel Beginners. De bundel is ook opgenomen in het eveneens in 2009 verschenen Collected Stories.

Vergelijking van de twee versies van Beginners

My friend Mel ~~Herb~~ McGinnis~~, a cardiologist,~~ was talking. Mel McGinnis is a cardiologist, and sometimes that gives him the right. ¶ The four of us were sitting around his kitchen table drinking gin. ~~It was Saturday afternoon.~~Sunlight filled the kitchen from the big window behind the sink. There were Mel~~Herb~~ and me I and his second wife, Teresa—Terri, we called her—and my wife, Laura. We lived in Albuquerque, then. But ~~but~~ we were all from somewhere else. ¶ (Lees de complete vergelijking van de versies van Beginners in The New Yorker)

Recensies

'Lish, een man met hart voor de literatuur én een uit de hand gelopen ego, heeft zich door de kracht van zijn eigen visie laten verblinden. De grote kunst die hij hielp maken, heeft zo een wrange bijsmaak gekregen. ' (NRC-next, 23 oktober 2009)

'Beginners proves the point, long accepted among scholars, that the more expansive style of Carver’s later collections was the result of a change of management, rather than of personal transformation. But as even Carver well knew, Lish’s versions were frequently cleaner, more vigorous and more memorable than his originals. When he selected his favourite stories for the collection Where I’m Calling From, he chose to restore only three of his original versions while reprinting many of Lish’s edits in their entirety.' (Telegraph)

'The least hint of sentiment or melodrama evidently alarmed Lish... The true Carver, we now see, is gentler, fleshier, less brutal than Lish's Carver. The true Carver accommodates digressions and back-stories. The true Carver isn't Carveresque...' (Guardian)

'This richness is missing from Lish’s edited versions...” Carver’s writings, for all their bleakness, hinge on moments of apprehension and epiphany. The stories in Beginners rarely end happily but Carver’s style, more expansive than Lish wanted, at least raises the possibility of self-realisation...' (Financial Times)

Alice Munro - Het uitzicht vanaf Castle Rock (2008)

Tue, 03 Nov 2009 17:21:08 +0100

Alice Munro (Wingham, Ontario, 1931) woont en werkt afwisselend in Clinton, Ontario en Comox, British Columbia. Haar werk werd bekroond met talloze literaire prijzen. Ze won de Man Booker International Prize 2009, een tweejaarlijkse prijs die wordt uitgereikt als bekroning voor het gehele oeuvre van een internationale fictieschrijver.

Het oeuvre van Alice Munro omvat naast bloemlezingen de in 1971 als roman gepubliceerde gelinkte verhalen Lives of Girls and Women en 12 verhalenbundels :

●Dance of the Happy Shades, 1968

●Something I’ve Been Meaning to Tell You, 1974

●Who Do You Think You Are?, 1978 – in de VS gepubliceerd als The Beggar Maid: Stories of Flo and Rose (Wie denk je dat je bent?, Goossens, 1987)

●The Moons of Jupiter (De manen van Jupiter, Goossens, 1988)

●The Progress of Love (Liefdesvorderingen, Goossens, 1990)

●Friend of My Youth (Vriendin van mjin jeugd, Anthos, 1991)

●Open Secrets, 1994

●The Love of a Good Woman, 1998 (De liefde van een goede vrouw, De Geus, 2000)

●Hateship, Friendship, Courtship, Loveship, Marriage, 2001 (Liefde slaapt nooit, De Geus, 2003)

●Runaway, 2004 (Stilte, De Geus, 2005)

●The View from Castle Rock (Het uitzicht vanaf Castle Rock, De Geus, 2008)

●Too much happiness, oktober 2009.

Bespreking van de bundel Het uitzicht vanaf Castle Rock

Het uitzicht vanaf Castle Rock bestaat uit twee delen.

Het eerste deel van de verhalen vanaf Castle Rock beschrijft de geschiedenis van de voorouders van Alice Munro (geboren Laidlaw) van in de 18de eeuw, toen ze nog in het Schotse Ettrick Valley woonden, over hun overtocht naar Canada in de 19de eeuw tot hun lotgevallen in de jaren en de eeuw daarna toen ze zich in dit land vestigden en er een bestaan opbouwden. Zo vernemen we dat de schrijver James Hogg een verre verwant van Munro is, dat een aantal voorouders een dagboek in de een of andere vorm bijhielden waaruit de verteller geregeld hele passages citeert, en zelfs dat Munro’s vader op gevorderde leeftijd niet alleen zijn herinneringen neerpende maar zelfs een roman schreef. Zoals Munro in haar voorwoord zelf aangeeft, ‘het deel van dit boek dat een familiegeschiedenis genoemd kan worden, is tot fictie uitgedijd, hoewel ik altijd binnen de grenzen van het waargebeurde ben gebleven.’ Opvallend hierbij is dat er in de meeste van deze verhalen een soort alwetende ik-verteller aan het woord of op de achtergrond aanwezig is, wat voor een bijzondere leeservaring zorgt.

De verhalen in het tweede deel van Het uitzicht vanaf Castle Rock zijn autobiografischer van aard en beschrijven een vrouwelijke hoofdpersoon op verschillende keerpunten in haar leven. Zo gaat de hoofdpersoon op zeventienjarige leeftijd tijdens de zomervakantie uit werken als dienstmeisje bij het gezin van een bankdirecteur en komt er in contact met een wereld van rijken die niet alleen totaal verschilt van de hare maar waarvan ook tijdschriften en boeken deel uitmaken. Of als ze op het punt staat te trouwen, beschouwt de hoofdpersoon de huwelijken van haar ouders, haar grootouders en haar groottante Charly; hoewel tante Charly de enige lijkt die een liefdevol huwelijk had, is het net zij die de hoofdpersoon geld toestopt voor het geval deze zich op het laatste moment zou bedenken. Munro zelf over deze verhalen : ‘Wat ik daarin deed, kwam dichter in de buurt van een autobiografie, waarbij ik een leven, mijn leven, onder de loep hield zonder me in alles aan de feiten te houden. Ik had mezelf als middelpunt genomen en geprobeerd zo indringend mogelijk over dat zelf te schrijven.’

Citaat

‘We kunnen het niet laten om in het verleden rond te neuzen, onbetrouwbare bewijzen door te pluizen, losse namen, twijfelachtige data en anekdotes aan elkaar te rijgen en ons aan bijna niets vast te klampen, omdat we per se met dode mensen verbonden willen zijn en daardoor met het leven.’

(citaat uit de epiloog Boodschapper)

Bespreking van het verhaal Thuis

volgt binnenkort.

Droge feiten 381 pagina’s; 11 verhalen; kortste 17 pagina’s, langste 64; 6 verhalen in de verleden tijd, 1 verhaal in de tegenwoordige tijd en 4 verhalen afwisselend in de verleden en de tegenwoordige tijd; de meeste verhalen in de 1ste persoon (o.a. door het gebruik van een soort alwetende ik-verteller); de hoofdpersonen zijn voorouders, familieleden en mensen uit de omgeving van de auteur en – hoewel deze nooit bij naam wordt genoemd – de auteur zelf.

Deze bespreking is geschreven door Roland De Blende.

Tobias Wolff - Hier begint het verhaal (2010)

Wed, 14 Oct 2009 15:59:49 +0200

De meermalen bekroonde en verfilmde Amerikaanse auteur Tobias Wolff (1945) schrijft sinds begin jaren tachtig onder meer short stories, waarvan een ruime selectie in deze bloemlezing staat. Wolff wordt, net als Carver, gerekend tot het ‘Dirty realism’.

Bespreking van maar liefst drie verhalen door schrijver Cathelijn Schilder: 'Dit is hoe scherp en in hoe weinig woorden Wolff een personage neer kan zetten. Iemand die zo levensecht is dat het is alsof je naast ze aan de keukentafel zit. Je bent niet alleen de lezer van het verhaal, je bent medeplichtig.' (Lees haar complete bespreking van Tobias Wolff)

Bespreking van het verhaal 'Hiernaast' door door Robert Andreas: 'Wat ik zo mooi vind aan zijn verhalen is dat Wolff, ondanks alle gebreken die zijn karakters hebben, en ondanks de vreselijke dingen die hij ze laat doen en zeggen, toch van ze houdt.' (Lees zijn complete bespreking van het verhaal)

Hier begint het verhaal is vertaald door Guido Golüke en bevat twee delen: ‘Geselecteerde verhalen’ (eenentwintig verhalen, voor deze editie hier en daar licht herzien) en ‘Nieuwe verhalen’ (tien recentere verhalen). Het eerste bloemleest uit zijn drie bundels ‘The North American martyrs’ (in het Nederlands uitgebracht als ‘Jagers in de sneeuw’), ‘Back in the world’ (bij ons: ‘Terug in de wereld’) en ‘The night in question’ (niet in het Nederlands vertaald). Het tweede bevat verhalen die niet eerder werden gebundeld, maar wel werden gepubliceerd in onder meer het gezaghebbende The New Yorker. In beide delen schrijft Wolff in een ongekunstelde stijl over 'gewone' mensen die met leugens en dagdromen proberen te ontsnappen aan een leven dat zij als uitzichtloos ervaren.

Jan Wijnen - Deze eenzame wereld (2009)

Fri, 25 Sep 2009 11:15:20 +0200

Jan Wijnen debuteerde in 2004 met Het kwade amen, dat genomineerd werd voor de debutantenprijs. Zijn tweede bundel is So Sorry. Met Deze eenzame wereld zet hij de teller op drie. Hij publiceerde verhalen in o.a. De Gids, Hollands Maandblad en Bunker Hill. Hij woont en werkt in Haarlem.

Interview

'Eigenlijk denk ik dat al mijn verhalen buitenbeentjes zijn.' Jan Wijnen in een interview met ShortStory.nu

Recensies van Deze eenzame wereld

In het hele boek, in alle verhalen, ontmoeten we mensen die het geestelijk moeilijk hebben of, al dan niet tijdelijk, ontspoord zijn. Over het algemeen schrijft Jan Wijnen met veel mededogen over deze mensen. Leestafel.info

"Deze eenzame wereld" is nou zo een boek wat bij mij een week bij mijn hoofdeind ligt, om elke avond voor het slapen gaan even één of twee verhaaltjes te lezen en zo de dag die geweest is achter je te laten. Leuk om te lezen, maar zeker ook geschikt om aan iemand anders cadeau te geven. LekkerLezen.net

‘Wijnen schrijft subtiel, met ingehouden humor. Klasse.’ Trouw

Elizabeth Strout - Winter (2008)

Wed, 02 Sep 2009 17:02:44 +0200

Elizabeth Strout (Portland, 1956) leeft in New York, waar ze literatuur doceert. Ze schreef eerder twee romans: Amy en Isabelle (1998), bekroond met de LA Times Art Seidenbaum Award for First Fiction en de Chicago Tribune Heartland Prize, en Blijf mij nabij (2006). Olive Kitteridge. A Novel in Stories, de oorspronkelijke titel van Winter, verscheen in 2008 en werd bekroond met de Pulitzer Prize 2009. De Nederlandse vertaling is van Marijke Versluys

ShortStory.nu Bespreking van de bundel Winter

Winter is een roman in verhalen over de menselijke drama’s in Crosby, een kuststadje in Maine : de personages hebben te maken met eenzaamheid en gemis, schuldgevoel en schaamte, overspel, liefde, zelfmoord en dood. Henry Kitteridge denkt terug aan zijn beklemmend, ziekmakend verlangen naar zijn assistente als hij voor het eerst in twintig jaar geen verjaardagskaart van haar krijgt. Een jongeman van wie de moeder zelfmoord heeft gepleegd toen hij een kind was, keert terug naar zijn geboortedorp om er op zijn beurt zelfmoord te plegen. Op het trouwfeest van haar zoon verneemt Olive Kitteridge van haar schoondochter dat haar zoon een moeilijke jeugd heeft gehad. Een vrouw verneemt op de begrafenisreceptie van haar man dat hij is vreemdgegaan met haar nicht. Hoewel de bundel een mozaïek van het stadje biedt, is hij bovenal het portret van Olive Kitteridge. Zij vormt de rode draad die de verhalen met elkaar verbindt. In sommige verhalen is ze de hoofdpersoon (Deining, Een andere weg, Tulpen, Veiligheid, De rivier), in andere een minder of meer belangrijk nevenpersonage (De apotheek, Vloed, Honger, Een mandje met reizen dat grotendeels wordt verteld vanuit Olive’s standpunt) of een figurante (Winterconcert, De pianiste). In twee verhalen wordt ze er tijdens een gesprek of in de gedachten van een personage met de haren bij gesleept (Scheepje in een fles, Crimineel), wat afbreuk doet aan het geheel. In tegenstelling tot de oorspronkelijke Engelse titel Olive Kitteridge. A Novel in Stories verwijst de titel van de Nederlandse vertaling slechts van ver naar deze voormalige wiskundelerares in de onderbouw, die zich ‘in de winter van haar leven’ (p. 80) bevindt.

Citaat

‘Olive huldigt de mening dat het leven draait om wat zij “zware deining” en “lichte deining” noemt. Onder zware deining vallen gebeurtenissen zoals trouwen of kinderen krijgen, intieme dingen die je drijvende houden, maar die zware deining heeft soms een gevaarlijke, onzichtbare onderstroom. Daarom heb je ook de lichte deining nodig : een vriendelijke caissière bij supermarkt Bradlee bijvoorbeeld, of de serveerster bij Dunkin’ Donuts die weet hoe je je koffie drinkt. Gecompliceerde kwestie eigenlijk.’

(citaat uit het verhaal Deining)

ShortStory.nu Bespreking van het verhaal Honger

Een rustig voortkabbelend, ontroerend verhaal over een gevoelige man, die last heeft van het legenestsyndroom. De schoonheid van het verhaal zit hem in de wijze waarop de schrijfster de groeiende liefde van de hoofdpersoon voor zijn minnares evenredig laat evolueren met de afnemende liefde voor zijn vrouw. (de complete bespreking van het verhaal Honger)

Droge feiten 334 pagina’s, 13 verhalen, kortste 15 pagina’s, langste 41, 10 verhalen in de verleden tijd, 3 verhalen in de tegenwoordige tijd (waarvan 1, De apotheek, met lange passages voorgeschiedenis in de verleden tijd), 10 van de 13 hoofdpersonen zijn vrouw, in leeftijd variërend van 11 tot 74 jaar.

D. Hooijer - Sleur is een roofdier (2007)

Fri, 19 Jun 2009 17:03:10 +0200

D. Hooijer (Hilversum, 1939)

Recensies

Weinig schrijvers presteren het tegenwoordig nog om louter door middel van toon iets geheel nieuws te creëren. In Sleur is een roofdier is dat wel gelukt. Recensieweb

De nieuwe verhalenbundel van schrijver, dichter en beeldend kunstenaar D. Hooijer staat net als de beide voorgangers vol met in literaire vorm weergegeven klein leed van merkwaardige mensen. 8Weekly

'In haar verhalen heeft zij een delicaat evenwicht weten te vinden tussen vertelling en vertelwijze, tussen inhoud en vorm. Hooijer slaagt erin te verrassen, te ontroeren en te doen lachen' Juryrapport Libris Literatuurprijs 2008

Anne Enright - Het weer van gisteren (2008)

Thu, 11 Jun 2009 23:26:23 +0200

Het weer van gisteren - Recensies

Jeroen Thijssen - De kinderen van de Triple A (2009)

Tue, 26 May 2009 16:21:20 +0200

Jeroen Thijssen publiceeerde eerder o.a. De Maarschalk en andere verhalen en de roman Broeder. Hij is columnist van Trouw en werkt momenteel aan zijn nieuwe roman.

ShortStory.nu Interview met Jeroen Thijssen

'Vaak heb ik het idee dat een verhaal in mijn binnenste al klaar ligt en letterlijk ‘ontdekt' moet worden.' Aldus Jeroen Thijssen. Lees het complete interview met Jeroen Thijssen.

Citaat uit het verhaal Rituelen

'Op een droge winterdag na weken regen staken wij de fik in de stapels oude takken die daar al jaren op lagen te wachten. Toen het vuur gloeide als het laatste oordeel wierpen wij er de restanten van pappa in: schilderijen, oude schriften, zijn wandelstok en schommelstoel. Het vuur smeulde tot de volgende morgen, rook dreef weg tot ver over de Vienne; wij zagen toe en dronken cognac. Pappa's botten rustten op een kerkhof onder toezicht van hoge autoriteiten, maar hier kon niemand ons tegenhouden. Van onder de nog warme as rommelden wij het skeletje tevoorschijn van een konijn, daar tussen twee gevaren in verast.' (Uit: Jeroen Thijssen, De kinderen van de Triple A.)

ShortStory.nu Lees het complete verhaal Rituelen Ter beschikking gesteld door Nieuw Amsterdam Uitgevers (c) Jeroen Thijssen, 2009 Jeroen Thijssen, Rituelen, uit De kinderen van de Triple A.

ShortStory.nu Bespreking van het verhaal Rituelen

volgt binnenkort

Droge feiten 159 pagina's, 8 verhalen, kortste 7 pagina's, langste 46 pagina's, 7 verhalen geschreven in de eerste persoon (waarvan eentje in de meervoudsvorm), 1 verhaal geschreven in de derde persoon (het titelverhaal), vaker in de verleden dan in de tegenwoordige tijd, de hoofdpersonen zijn mannen.

Kevin Canty - Waar het geld bleef (2009)

Wed, 15 Apr 2009 12:01:43 +0200

Kevin Canty (1953) studeerde creative writing aan de Universiteit van Montana. Nadat hij daar afstudeerde is hij er zelf les gaan geven. Hij schreef behalve romans de verhalenbundels Een vreemde in deze wereld (1995, vertaling Rien Verhoef) en Honeymoon (2001, vertaling Frans van der Wiel)

ShortStory.nu Interview met Canty-vertaler Frans van der Wiel 'In de verhalen van Canty wordt veel weggelaten dat door de lezer kan worden ingevuld. Ook dat levert voor de vertaler een uitdaging op: je moet je een voorstelling maken wat er aan het verhaal vooraf is gegaan, hoe afgerond of open het eindigt; je moet voldoende suggestief zijn d.m.v. de stijl, het register, de woordkeus en de zinsbouw zonder te veel weg te geven.'

(het complete interview met Frans van der Wiel)

Citaat 'Ik had getrouwd kunnen blijven als ik had gewild. Zij was degene die wegging, maar ik was degene die de boel onmogelijk had gemaakt. Dat wist ik. Toch hield ik van haar. Niet dat ik nog veel hoop of verwachtingen had, ik wachtte helemaal niet, zat niet er met ingehouden adem bij. Maar het idee dat ze gaat trouwen – en niet zomaar trouwen, maar trouwen met Del, die in een beveiligde wijk woont en drie keer per jaar een nieuwsbulletin over zichzelf rondstuurt – geeft me het gevoel dat ik op het punt sta iets los te laten waarvan ik niet wist dat ik het vasthield.' (Uit het verhaal De jarige)

ShortStory.nu Bespreking van het verhaal De jarige De jarige is een knap geconstrueerd verhaal, met een paar verrassende wendingen en verborgen symboliek, die nergens geforceerd aandoen. (de complete bespreking van het verhaal De jarige)

Recensies

'Canty heeft wel met Carver gemeen dat de pijnlijke spanning na een paar alinea's al zo sterk is, dat je je niet kunt voorstellen dat er nog meer komt. Je hóópt dat er niet meer komt: zo is het al pijnlijk genoeg. En je leest verder.' (Dries Muus in Vrij Nederland 6 juni 2009)

'Natuurlijk werkt het argwaan als je hoort dat een korte-verhalenschrijver weer eens wordt vergeleken met Raymond Carver. Maar in het geval van Kevin Canty is het geen loze blurb. (...) Het is een schitterende bundel.' (VPRO-gids 24, 2009)

Droge feiten 211 pagina's, 9 verhalen, kortste 3 pagina's, langste 36 pagina's, vaker geschreven in de 3e dan in de 1e persoon, vaker in de verleden dan in de tegenwoordige tijd, de hoofdpersonen zijn volwassen mannen, behalve in het verhaal IJsbreker, daar is het een mannelijke adolescent

ShortStory.nu Lees het complete verhaal De jarige Ter beschikking gesteld door uitgeverij De Harmonie (c) Kevin Canty, 2009, vertaling Frans van der Wiel (c) Frans van der Wiel & Uitgeverij De Harmonie (c) 2009 Kevin Canty De Jarige uit: Waar het geld bleef

Janneke van der Horst - Ik weet hoe jongens huilen (2008)

Mon, 06 Apr 2009 13:24:54 +0200

Janneke van der Horst (1981) was redacteur van het satirisch-literaire tijdschrift Propria Cures. Ze schreef wekelijks het feuilleton 'Julia' voor HP/De Tijd en publiceert regelmatig in NRC Handelsblad en is columnist voor Het Parool. Ik weet hoe jongens huilen is haar debuut en is uitverkoren voor de Shortlist van de Academica Debutantenprijs. De winnaar daarvan wordt 27 september 2009 bekendgemaakt.

ShortStory.nu Interview met Janneke van der Horst

'Ik weet nooit of het goed is, er valt altijd iets te verbeteren, een woordje hier, een komma daar, meestal besluit de deadline gewoon voor mij; nu moet je inleveren! En of het af is? Ik heb de film nooit gezien maar in een voorstukje van Mr. & Mrs Smith hoorde ik Angelina Jolie eens zeggen; ‘Happy endings are just stories they haven’t finished yet.’ Dat gaf me het gevoel dat je als schrijver de macht hebt een gevoel achter te laten. Je kunt eindigen met een romantisch jawoord, of met de mislukte huwelijksnacht erna. Hetzelfde verhaal, maar ook een heel ander verhaal.' Janneke van der Horst (het complete interview met Janneke van der Horst)

Citaat uit Ik weet hoe jongens huilen

'Hij buigt iets naar voren als hij het vraagt, alsof het iets intiems is dat de rest niet mag horen, terwijl ze het me allemaal al eerder vroegen. 'Wat doe je tegenwoordig allemaal? Tegenwoordig, zeggen ze, om aan te tonen dat we ooit iets deelden. Dat ze ooit wisten wat ik deed wanneer ik niet met hen was. Maar wat kan ik vertellen over het leven dat ik nu leid aan deze jongen, die een vreemde is geworden? Vreemder dan de anderen, omdat ik hen nooit intiem gekend heb en gewend ben met hen kleinigheden uit te wisselen, op de vlakte te blijven.' (Uit: Janneke van der Horst, eerste alinea van het titelverhaal Ik weet hoe jongens huilen)

ShortStory.nu Bespreking van het titelverhaal

'Een indringend verhaal over afscheid van jeugd en jeugdliefdes. De belevingswereld van de jonge vrouwelijke hoofdpersoon wordt overtuigend en beeldend neergezet: de lezer kijkt, voelt en twijfelt met haar mee. Het verhaalverloop is spannend en aangenaam associatief.' (de complete bespreking van Ik weet hoe jongens huilen)

Recensies van Ik weet hoe jongens huilen

'Het zijn totaal geloofwaardige miniatuurtjes. De jongemensenmelancholie sijpelt hier door, elders juist de wrede lach van jonge meisjes (het zijn bijna zonder uitzondering meisjes, jonge vrouwen en een enkele jongen). Van der Horst is overtuigend, haar observaties kloppen, haar beschrijving treffen, ze doseert haar grappen goed. (...) Hoogstens kun je aanmerken dat het proza stilistisch niet uniek is, of dat we al genoeg jongemensenmelancholie en triestige naïviteit vinden bij andere jonge auteurs. Maar door dat te benadrukken doe je geen recht aan het vakmanschap van Van der Horst.' Recensieweb (meer recensies van Ik weet hoe jongens huilen)

Droge feiten 173 pagina's, 13 verhalen, kortste 3 pagina's, langste 18 pagina's, de meeste geschreven in de 1e persoon, alle verhalen op 1 na in de verleden tijd (sporadisch een fragment in de tegenwoordige tijd), elf van de dertien hoofdpersonen zijn vrouw, in leeftijd variërend van kind tot twintiger

Ali Smith - De eerste persoon (2008)

Mon, 30 Mar 2009 22:39:53 +0200

Ali Smith (Inverness, 1962) woont sinds haar studie in Cambridge. Ze publiceert regelmatig artikelen en recensies in onder andere Times Literary Supplement. Eerder verschenen van haar hand goed ontvangen verhalenbundels en een roman. De bundel is geshortlist voor de Edge Hill Prize for the Short Story en gelonglist voor de Frank O'Connor Short Story Award.

Citaat uit De eerste persoon

'In het café zaten aan het tafeltje naast mij twee mannen. Een jonge man en een oudere man. Het hadden vader en zoon kunnen zijn, maar er was geen spoor van die ingestudeerde reserve, geen spoor van die druilerige irritatie die er altijd hangt tussen vader en zoon.' Ali Smith, De eerste persoon (langer citaat uit De eerste persoon)

Recensies van De eerste persoon

Je wordt verrast en gedwongen om na te denken voer die dingen waar je voorheen nooit bij stilgestaan zou hebben. (...) Geen easy reading kortom, maar wel erg goed werk.' NRC (meer recensies van De eerste persoon)

Uitgave

Uitgeverij Mouria.

Elke Geurts - Het besluit van Dola Korstjens (2008)

Mon, 30 Mar 2009 22:14:55 +0200

Elke Geurts (1973) studeerde dramaschrijven aan de HKU. Ze schreef toneelstukken en hoorspelen. Het besluit van Dola Korstjens is haar prozadebuut. Ze won hiermee de Nieuwe Proza Prijs Venlo (2008) en bereikte de longlist van de Gouden Uil (2009).

ShortStory.nu interview met Elke Geurts

'Soms weet je dat het af is. En dan weet je dat gewoon. Omdat er genoeg is gezegd. Ik heb de neiging om alles rond te breien. Ik was blij toen ik erachter kwam dat verhalen abrupt mogen eindigen. De vrijheid van het korte verhaal (en van het leven).' Elke Geurts (het complete interview)

Recencies van Het besluit van Dola Korstjens

'De karakters lijken hun omgeving als vervreemdend en absurdistisch te ervaren. Alsof ze naar hun leven kijken en zich afvragen hoe ze er in hemelsnaam in terecht gekomen zijn. 'Alsof er een gordijn tussen hen en de rest van de wereld hangt dat niet opgetrokken kan worden,' zo omschrijft een van de figuren het.' 8Weekly (meer recensies)

Gerard Donovan - Country of the Grand (2008)

Sat, 28 Mar 2009 23:12:12 +0100

Gerard Donovan Geboren in Ierland, woont momenteel in New York. Schreef gedichtenbundels en romans, en kwam daarna met de verhalenbundel Country of the Grand (Amerikaanse titel: Young Irelanders), die hij over een periode van 15 jaar schreef. De bundel is geshortlist voor de Edge Hill Prize for the Short Story 2009.

ShortStory.nu Bespreking van de bundel Country of the Grand

Engelstalige verhalenbundel van de in Amerika wonende Ier Gerard Donovan die eerder dichtbundels en romans schreef, wat hem de Irish Novel of the Year en de longlist van de Man Booker Prize opleverde. Donovan heeft aan deze bundel 15 jaar geschreven en geschaafd, wat dertien zeer realistische en uitgebalanceerde verhalen oplevert, die op een rustige manier spannend zijn. Een man rijdt met zijn vrouw over het Ierse platteland en vraagt haar hoe lang het zal duren voor zij na zijn dood het bed met een ander deelt. Een meisje ervaart dat haar moeder het gezin niet tijdelijk maar definitief heeft verlaten. Een vrouw erft van haar man een apartement dat hij blijkbaar deelde met zijn maitresse. De verhalen gaan over relaties en gezinnen, over het onvermogen de ander daadwerkelijk te leren kennen. Wonderschone, soms poëtische verhalen, die, hoewel toegankelijk, het best tot hun recht komen bij geconcentreerd lezen. De bundel is ook uitgebracht onder de titel ‘Young Irelanders’. Verhalen verschenen eerder in onder meer Granta en Vrij Nederland. Kleine druk. (ShortStory.nu/Ton Rozeman voor Biblion)

ShortStory.nu Bespreking van het verhaal Visit

'Een mooi, verstild en sensitief verhaal waarin niet veel gebeurt. Het is op een rustige manier zowel poëtisch als spannend. Dat is knap, want niets is zo moeilijk om te schrijven als een verhaal zonder opvallende gebeurtenissen en de lezers tóch weten te ontroeren. Hoe lukt Gerard Donovan dat?' (complete bespreking van het verhaal Visit)

Interview met Gerard Donovan

'Enkele verhalen stammen uit de jaren negentig, nog voordat ik serieus belangstelling in het schrijven van fictie kreeg, en een paar werden zo'n twee jaar geleden geschreven. De meeste zijn ongeveer vijf jaar oud. Ze zijn allemaal vaak herzien en herschreven, en de focus veranderde, soms drastisch, terwijl door de jaren mijn eigen ervaringen veranderden en mijn stijl aan de oppervlakte kwam drijven. Op manier bekeken hebben ze al vele levens achter zich, met verschillende karakters en zelfs verschillende plots. Ze bevatten lagen uit verhalen die werden geschreven en verworpen, en een paar stukken herbergen een of twee karakters uit verhalen die het niet haalden maar die ik gekannibaliseerd heb. Ik kan er hier en daar sporen van zien, een soort echo, en ik hou van dat effect, het is op die manier net het leven zelf, waar ieder object twee of drie verborgen associaties en herinneringen heeft. En ik kan het ontstaan van mijn stijl door sommige verhalen heen zien schijnen. Glas is het oudste, Archeologen het nieuwste.' Gerard Donovan op The Short Review (het gehele interview met Gerard Donovan (Engelstalig))

Citaat uit Country of the Grand

'The routine had taken over the excitement, he understood that, but lately their conversation shared the same fate as the time trapped in his watch, it always came aroud to a point where it used to be.' (Uit: Morning Swimmers.)

Recencies van Country of the Grand

'De rode draad die door veel van zijn verhalen loopt, is: niets is wat het lijkt. In het eerste verhaal, Ochtend Zwemmers, een afgeluisterd verhaal dwingt een man niet alleen vriendschap te evalueren, maar ook de relatie met zijn vrouw, van wie hij ontdekt dat ze een affaire heeft. Het thema 'ontrouw' wordt opnieuw onderzocht in Hoe lang totdat wanneer tijdens een tocht door Ierland een man zijn vrouw vraagt hoe lang ze na zijn dood zou wachten totdat ze het met een andere man zou doen.' (The Short Review)

Droge feiten 234 pagina's, 13 verhalen, kortste 7 pagina's, langste 38 pagina's, afwisselend geschreven in de 3e en 1e persoon, alle verhalen op 1 na in de verleden tijd, het enige verhaal in de tegenwoordige tijd is in de meervoudsvorm geschreven, de meeste hoofdpersonen zijn Ierse mannen, variërend van kinderen tot bejaarden.

Wendy Martin (red) - The Art of the Short Story (2006)

Thu, 26 Mar 2009 21:51:59 +0100

The Art of the Short Story Voor lezers én schrijvers van korte verhalen is het 1649 pagina's lang smullen. Ik beschouw het als een standaardwerk.

Citaat 'Read widely, read enthusiastically, be guided by instinct and not design. For if you read, you need not become a writer; but if you hope to become a writer, you must read.' Joyce Carol Oates

Inhoud Maar liefst 130 klassiekers zijn hier verzameld. Integraal, unabridged. Vanaf het scheppingsverhaal Genesis via Tsjechovs The Lady with the Dog via Hemingways Hills like white elephants via The Swimmer van Cheever tot en met Jhumpa Lahiri's A temporary matter. En of dat niet genoeg is, zijn er ook nog eens meer dan 200 pagina's opgenomen óver het lezen en schrijven van verhalen. En ook hier komen weer grote namen aan het woord, zoals Raymond Carver, Alice Munro, Henry James en Flannery O'Connor.

Prijsverschil De prijzen van dit kloeke boek lopen internationaal en bij diverse webwinkels zeer uiteen. Zelf heb ik hem nieuw voor minder dan 40 euro aangeschaft en dat was inclusief verzendkosten.

Info op het web een complete inhoudsopgave en meer informatie over het boek.

Gerard van Emmerik - Ik ben je vriend (2008)

Thu, 26 Mar 2009 00:09:43 +0100

Gerard van Emmerik (1955) schreef naast enkele romans twee goed ontvangen verhalenbundels. Ik ben je vriend is zijn tweede roman in verhalen. Hij studeerde aan de schrijversvakschool, waar hij inmiddels al vele jaren zelf doceert.

ShortStory.nu interview met Gerard van Emmerik

'Een gedeelte van de verhalen speelt zich af in een luchtballon. Ik heb zelf nooit in zo’n mand gezeten en zal dat ook niet snel doen. Om toch een getrouwe weergave van zo’n vlucht te geven, raadpleegde ik het internet.

Ter controle liet ik een van de verhalen lezen aan een ballonvaarder. Die haalde er een grote fout uit. In mijn verhaal steeg en daalde de ballon op dezelfde plaats. Zoiets komt maar zeer zelden voor.' Gerard van Emmerik (het complete interview)

Recensies van Ik ben je vriend

Van Emmerik heeft nog niet zoals dat zo mooi heet 'de doorbraak naar het grote publiek' meegemaakt, maar dat zegt niets over de kwaliteit van zijn werk. Ik vermoed dat de in de recensies geroemde subtiliteit tegen hem werkt omdat het dan net lijkt of er niet veel gebeurt in zijn boeken. En dat is niet waar.' Vrij Nederland (meer recensies)

Droge feiten 173 pagina's, 9 verhalen, kortste verhaal 5 pagina's, langste 25 pagina's, alle verhalen geschreven in de 3e persoon en in de verleden tijd, ongeveer gelijke verdeling van mannen en vrouwen als hoofdpersoon.

Dalton Trevisan - De zoete vijandin (1992)

Thu, 26 Mar 2009 00:07:49 +0100

boekrecensies | literatuur

15 april 2006

Ton Rozeman

Wee jou, João als je niet oppast

Wie de ultracompacte verhalen van de Braziliaan Trevisan leest, heeft het gevoel een ongeluk bij te wonen. Je zit er meteen middenin. Favoriete rampspoed is een bord bonensoep waar glas in zit.

In de verhalen van Dalton Trevisan klinkt regelmatig brekend glas. Soms vanwege een auto-ongeluk, zoals in 'De waanzinnige weduwe'. Soms omdat er glas wordt vermalen voor in de bonensoep - altijd bonensoep - van de overspelige echtgenoot, of omdat er een voorwerp op een hoofd wordt stukgeslagen. Rudy Kousbroek schreef erover: 'Je blijft soms achter met het gevoel dat je niet een verhaal hebt gelezen, maar een ongeluk hebt bijgewoond.'

Misschien heeft het ermee te maken dat Trevisan zelf ternauwernood een auto-ongeluk heeft overleefd. Op twintigjarige leeftijd belandde hij met een schedelbasisfractuur in het ziekenhuis. Hij bracht daar een maand door en besloot schrijver te worden.

Sindsdien heeft hij meer dan vierhonderd zeer korte verhalen en een paar romans op zijn naam gezet. In Brazilië en Portugal (hij schrijft in het Portugees) is hij een gelauwerd schrijver. Hier in Nederland is hij onbekend gebleven, ondanks de positieve woorden van Kousbroek, en ondanks prachtige vertalingen van August Willemsen.

Trevisans verhalen hebben een vliegende start. Vernieuwde Tsjechov het verhaal een eeuw eerderdoor in medias res te beginnen, Trevisan zet de versnelling een paar tandjes hoger en verplaatst ons meteen midden in de rampspoed. Een paar openingszinnen uit de verzamelbundel 'De zoete vijandin': “Wee jou, als je niet oppast rukt ze de oren van de theekopjes, begiet ze de viooltjes met warm water, gooit ze poes met de kleintjes uit het raam“ ('Wee jou, João'). “Enige dochter, verwend, verloofde Maria zich op haar vijftiende, tegen de zin van haar vader“ ('De waanzinnige weduwe').

Die vaart houdt Trevisan er in het vervolg van de verhalen in. Neem het drie pagina's tellende 'De waanzinnige weduwe'. In de korte eerste alinea verlooft Maria zich met João, trouwt ze met hem, en put ze hem met haar nymfomanie volledig uit. Een halve bladzijde later - ze hebben inmiddels vier kinderen - komt João tijdens een ongeluk om het leven, en belandt Maria in het gesticht. Om die opname te schetsen heeft Trevisan maar een paar woorden nodig: “Halfjaar krankzinnig, opgenomen in Huize Onze Vrouwen van het Licht. Moeder zorgde voortreffelijk voor de kleinkinderen. Negen electroshocks en Maria kon naar huis.“ In drie zinnen het gesticht in en uit.

De snelheid in Trevisans verhalen onstaat niet alleen door een rappe opeenvolging van gebeurtenissen. Ook de schrijfstijl levert een bijdrage. Trevisan formuleert - zeker in zijn latere werk - soms kort door de bocht en tegelijkertijd uiterst precies. Als de grammatica hem in de weg zit om het krachtig te kunnen zeggen, dan gooit hij die een enkele keer overboord, overigens zonder de leesbaarheid geweld aan te doen. Zijn zinsdelen vliegen je dan om de oren als glassplinters.

Om misverstanden te voorkomen: Trevisan is niet een schrijver die neerbuigend het leed van anderen tentoonstelt. Hij lijkt te willen zeggen: vandaag zit jij in de rotzooi, morgen kan het mijn beurt zijn.

In het ene verhaal is João de klos, in het andere Maria, vaak loopt het met beiden slecht af. De namen João en Maria komen in veel verhalen voor, zonder dat het over steeds dezelfde João en Maria gaat. Zie het als een commedia del'arte, of het als het spel van Jan Klaassen en Katrijn, hoewel die Nederlanse namen een oubolligheid aankleeft die de personages van Trevisan vreemd is. De terugkerende namen lijken te onderstrepen dat het niet uitmaakt wie je bent of hoe je heet - we zijn allemáál João en Maria, er is geen ontsnappen aan de ellende.

En niet alleen namen keren terug, ook gebeurtenissen doen dat. De bonensoep met gemalen glas - Trevisan trekt er met regelmaat een blik van open. Zoals August Willemsen in zijn nawoord stelt: “Wanneer het ergste dat mensen elkaar kunnen aandoen bestaat uit het malen van glas door de bonensoep, dan zal dit niet, ter wille van de afwisseling, worden vervangen door een andere gruweldaad“.

Willemsen vertaalde ruim zeventig verhalen van Trevisan en verzamelde die in 'De zoete vijandin', dat helaas alleen nog antiquarisch verkrijgbaar is. Dit sprankelende werk verdient het om opnieuw te worden uitgebracht en te worden aangevuld met de honderden verhalen die nog niet in het Nederlands zijn vertaald.

Sanneke van Hassel - Witte veder (2007)

Wed, 25 Mar 2009 22:32:52 +0100

recensies van Witte Veder

Hoe uiteenlopend de personages ook zijn die ze kiest, met vaste hand slaat ze hen de zekerheid en veiligheid uit handen. De boel begint vervaarlijk te schuiven en wankelen. Relaties breken, misverstanden dienen zich aan, en als de schrijfster kordaat de laatste punt zet, kan de lezer nog een poosje voortpiekeren hoe het in ’s hemelsnaam verder moet. De Volkskrant

Nergens ruikt het naar verhaalwereld. Van Hassel doet ook niet aan 'telling', zoals dat heet. In de verhalen wordt door de verteller weinig commentaar toegevoegd. Zij beoefent louter 'showing': laten zien. Ze beschrijft alleen maar wat haar personages doen, en 'filmt' ze daarbij met een camera dicht op de huid, waarbij alle details betekenisvol zijn. 8Weekly

Droge feiten 141 pagina's, 14 verhalen, kortste verhaal 7 pagina's, langste 12 pagina's, verhalen afwisselend geschreven in de 1e en de 3e persoon, alle verhalen in de tegenwoordige tijd, iets meer vrouwen dan mannen als hoofdpersoon.

A. el Baraka - De Zorgstroom (2008)

Tue, 24 Mar 2009 21:17:31 +0100

A. el Baraka studeerde politicologie en Engelse taal- en letterkunde. In 1997 ontving zij de El Hizjra Literatuurprijs voor poëzie en een jaar later werd zij bekroond voor haar verhalen. Haar werk werd in het tijdschrift Passionate gepubliceerd.

ShortStory.nu Interview met A. el Baraka

'Een verhaal voelt goed aan als ik het kan lezen met het idee en gevoel dat iemand anders het heeft geschreven.' (lees het complete interview met A. el Baraka)

Citaat uit De Zorgstroom

'Ik ben niet in staat tot deze tocht. Fysiek ben ik in vorm en financieel rijp. Mijn koffers zijn al ingepakt en in de kamer hiernaast is er een feest ter ere van mijn vertrek. Toch neig ik meer naar het geblaf van de honden buiten te luisteren dan naar het gelach van de gasten dat zich aan me opdringt, zelfs door een muur. Ik begrijp niet waarom mijn vrouw het nodig vond ze uit te nodigen. Als ik haar de schuld kon geven, zou ik dat zonder twijfel doen. Maar goed, ik weet dat deze mensen uit goed fatsoen ook ongevraagd waren gekomen.' (Opening van het verhaal 'De solovlucht')

ShortStory.nu Bespreking van 'De solovlucht'

in voorbereiding

Recensies van De Zorgstroom

'Het genre van deze verhalenbundels is het best te typeren als een ‘verzameling korte blikken op eigenaardige levenssituaties’. Dat eigenaardige moet men in negatieve zin beschouwen: de hoofdpersonages zitten met of krijgen te maken met psychische (vaak geriatrische) afwijkingen. Ze willen of krijgen geen passende hulp, wat de verhalen vaak een naargeestige, licht surrealistische sfeer geeft. De verhalen beginnen vrijwel altijd in medias res en eindigen net zo plotseling, vaak met een schokkende gebeurtenis.' (meer recensies)

Droge feiten 157 pagina's, 11 verhalen, kortste 7 pagina's, langste 14 pagina's, zowel geschreven in de 1e, 2e als 3e persoon, vaker in de verleden dan in de tegenwoordige tijd, de hoofdpersonen zijn volwassen mannen en vrouwen

Kevin Canty - Honeymoon (2001)

Sun, 22 Mar 2009 12:22:49 +0100

citaat

'I wanted to be a mixologist. I don't know where I got the desire, or even the word, which still has a kind of magic for me: mixologist. In the syllables of those letters are my parents' parties, nights of smoke and laughter and lipstick. I borrowed the Mr. Boston bartender's guide from the liquor cabinet and read it in my bed, imagining myself pouring, shaking, stirring, holding the sugar cube in a slotted spoon and drizzling the red liquor through. I learned the difference between lemon zest and lemon peel, I memorized the steps for a perfect Ramos Gin Fizz, I knew how to pour a Manhattan, a Stinger, a Grasshopper, a White Russian.' (Uit: Red dress)

(lees het volledige verhaal Red Dress)

recensie

Op zoek zijn naar liefde, geluk, verlossing, maar uitkomen bij ziekte, drank, drugs, vraatzucht en overspel, dat is het lot dat Canty voor zijn personages in petto heeft. Hij laat ze dansen, hij laat ze kruipen; bij vol bewustzijn, of verblind; maar altijd richting het ravijn.' De Volkskrant

Kevin Canty over Honeymoon

I didn't set out to write love stories, for this new collection. I didn't set out to write anything at all. I just showed up for work every morning in the little office behind my house, the same as ever, fired up the computer and waited for something to happen. This may sound like fun to you -- and it can be, when my imaginary friends are feeling cooperative -- but most mornings it is exasperating. (Kevin Canty Blind man's bluff)

John Cheever - Verhalen (1987)

Sun, 15 Mar 2009 18:11:46 +0100

JOHN CHEEVER - RODDELS EN BEKENTENISSEN

John Cheever heeft onder schrijvers van korte verhalen een hoge status. Des te opmerkelijker is het dat de Nederlandstalige bloemlezing uit zijn werk lange tijd niet meer leverbaar was en pas eind 2008, na eenentwintig jaar, een (ongewijzigde) herdruk kreeg.

Het is niet alleen een kloeke (de Engelstalige editie telt eenenzestig verhalen, de Nederlandstalige negentwintig), maar vooral ook rijke, veelzijdige bundel, die tussen het schrijven aan romans door is ontstaan en die een periode bestrijkt van halverwege de jaren 40 tot eind jaren 70. Gezien die grote tijdspanne én het grote aantal verhalen, is het niet verwonderlijk dat de schrijver zich ontwikkeld heeft, en dat uit de bundel niet zoiets naar voren komt als hét typische Cheever-verhaal. Natuurlijk, er is wel een verhaal dat veel Cheever-liefhebbers onder de favorieten rekenenen - De Zwemmer - maar dat zou ik niet typisch Cheever willen noemen. Sterker nog, ik vind het een a-typische Cheever, waarover straks meer.

Shady Hill

Al bestaat hét karakteristieke Cheever verhaal niet, er zijn wel elementen in zijn verhalend werk te bespeuren die vaak of minder vaak terugkeren. Een zo'n element is de forenzenstad Shady Hill, in de buurt van New York. Op Google Maps zul je het tevergeefs zoeken: het is net zo fictief als het Balbec van Proust, waar het mee gemeen heeft dat het een specifiek milieu in een specifieke tijd tekent - in het geval van Cheever de relatief welvarende en voorstedelijke blanke middenklasse van na de tweede wereldoorlog. De mannen van Shady Hill hebben vaak een aardige positie op kantoor, ze hebben een gezin en een dienstmeisje, ze gaan naar cocktailparty's en praten daar over hoe goed de zaken gaan. Over de eigen problemen wordt gezwegen, over die van anderen geroddeld.

verzwijgen en roddelen

Verzwijgen en roddelen - dat komen we meer dan eens bij Cheever tegen. In De Wormstekige appel bijvoorbeeld, waar ons geen verhaal wordt verteld maar een aaneenschakeling van roddels, die telkens uit de duim gezogen blijkt en gecorrigeerd moet worden.

'Maar misschien was het feit dat Helen rijk was nog ernstiger. Ze was de enige dochter van de oude Charlie Simpson - een van de laatste industriële avonturiers - die haar meer geld had nagelaten dan Larry ooit zou verdienen met zijn baan bij Melcher & Thaw. Welke gevaren er in deze situatie schuilen is bekend. Omdat Larry zijn brood niet hoefde te verdienen - omdat hij daar volstrekt niet toe gemotiveerd was - zou hij het er misschien van nemen, te veel tijd op de golf course doorbrengen en altijd een glas in zijn hand hebben. Helen zou financiële onafhankelijkheid verwarren met emotionele onafhankelijkheid en het wankele evenwicht binnen hun huwelijk verstoren. Maar Larry leek helemaal geen nachtmerries te hebben en Helen verdeelde haar inkomen over de liefdadigheidsinstellingen en leidde een comfortabel maar bescheiden bestaan.'

Het vertelde blijkt na rectificatie te braaf voor een smeuïg verhaal, zodat er een nieuwe roddel nodig is om de boel een beetje op te leuken. Ad infinitum.

De inbreker van Shady Hill

Maar wie zijn eigen doen en laten verzwijgt en roddelt over anderen, komt vroeg of laat in problemen - men heeft toch ook een uitlaatklep voor de eigen sores nodig. Cheever biedt zijn personages die uitlaatklep. Hij laat ze in de verhalen aan het woord (in de eerste persoon), of tekent de verhalen voor ze op (in de derde persoon). Noem het een biecht, maar dan in een ontkerkelijkte gemeenschap.

De inbreker van Shady Hill (1956) is zo'n verhaal waarin een personage een bekentenis doet. Niet aan zijn omgeving, die weet van niets en zal ook niets te weten komen, maar wel aan ons, lezers. Hij geeft zich aan ons bloot.

'Ik heet Johnny Hake. Ik ben zesendertig jaar oud, één meter achtenzeventig lang zonder schoenen, ik weeg vierenzestig kilo zonder mijn kleren, en zit op dit moment bij wijze van spreken naakt voor me uit te praten in het donker.'

Johnny Hake vertelt ons hoe hij zijn baan verloor en daardoor in financiële problemen kwam, hoe hij de schulden voor zijn gezin verborgen wist te houden, en hoe hij als het water hem tot aan de lippen staat, gaat inbreken bij kennissen van hem. Maar hij krijgt spijt.

'Ik wou dat ik kon vertellen dat een goedhartige leeuw me tot inkeer had gebracht of een onschuldig kind of de verre klanken van muziek in een kerk, maar het was alleen de regen op mijn hoofd - de geur ervan die opsteeg naar mijn neus - die me deed inzien hoe ver ik afstond van dat gebeente in Fontainebleau en de daden van een dief.'

Ogenschijnlijk onbenullige momenten die leiden tot inzicht maar niet tot een uitweg - we komen ze vaker bij Cheever tegen.

bloot

Johnny Hake is overigens niet de enige die zich, zoals gezegd, blootgeeft. Er zijn meer personages die voor ons uit de kleren gaan. In de verhalen aan het begin van de bundel gebeurt dat besmuikt, we bevinden ons nog in de jaren veertig. Tegen het eind gaat dat openlijk, we zijn dan in de jaren zeventig:

'Dus liep ik naakt het gangpad op met mijn bezittingen in mijn rechterhand. Toen ik bij het toneel kwam hield een naakte jongeman me tegen en schreeuwde - zong: 'Leg die statussymbolen neer. Statussymbolen zijn onrein.'' (Het vierde alarm)

klassieke verteller

Blootgeven, roddelen, biechten. Er wordt heel wat vertéld in de verhalen van Cheever. Door een echte, klassieke verteller. Soms is in de verhalen het op schrijfopleidingen onderwezen 'show, don't tell' ver te zoeken. Gelukkig maar, want die vertelinstantie kléúrt niet alleen de verhalen, hij weet soms ook het verhaal te bepálen, zelfs als hij er niet als personage deel van uitmaakt (zoals we zagen bij De wormstekige appel.) Wie uit zo'n verhaal 'het vertellen' zou weghalen, gooit het kind met het badwater weg.

De zwemmer

Mocht je nu denken dat het ultieme Cheever verhaal een bekentenis vol roddels is, met een exhibitionistische en zeer aanwezige verteller, dan heb je het niet helemaal bij het rechte eind. Cheevers pièce de résistance - want zo mag je De Zwemmer noemen - ontbeert deze karakteristieken deels.

De Zwemmer (1964) heeft als hoofdpersoon Neddy Merrill, die op een zwoele zomermiddag samen met zijn vrouw aan de rand van het zwembad van een bevriend echtpaar zit. Hij vat het idee op om in zijn eentje de tien kilometer naar huis via de zwembaden van buren af te leggen - het ene zwembad na het andere. De tocht zal Lucinda heten, naar zijn vrouw.

'O, wat waren de oevers van de Lucinda mooi en mals! Welvarende mannen en vrouwen die zich verzameld hadden bij het saffierkleurige water terwijl witgejast personeel van een cateringbedrijf koude gin serveerde.'

Maar het blijft niet lang zonnig en hartelijk. Wanneer het gaat onweren, komen ook de tegenslagen. Het ene zwembad blijkt leeg, het andere niet voor hem toegankelijk, hij moet (nog steeds in zwembroek) een snelweg oversteken. En er blijkt iets mis met zijn geheugen. De mensen om hem heen hebben het over dingen waar hij geen weet van heeft: hij zou zijn huis hebben verkocht en er zou iets aan de hand zijn met zijn arme kinderen. Het kan niet waar zijn. Toch?

Als hij uiteindelijk uitgeput uit het laatste zwembad klimt en zijn huis wil betreden, blijkt dit afgesloten.

'Hij riep, hij bonsde op de deur, hij probeerde hem te forceren met zijn schouder, en toen hij ten slotte door de ramen naar binnen keek zag hij dat het huis leeg was.'

Binnen veertien pagina's is een zwoele zomerdag veranderd in een nachtmerrie, die zowel het personage als ons met vragen achterlaat. Hoe is dit mogelijk? Wat is er precies gebeurd? Hoe kan Neddy Merrill 's middags met zijn vrouw samen zijn terwijl die avond blijkt dat hij een tijd geleden door haar verlaten is? Of heeft hij háár verlaten? Er is in dit verhaal niemand die ons iets bekennen wil, hooguit iemand die iets wil verdringen. En de verteller geeft een feitelijk verslag, maar laat ons uiteindelijk in onwetendheid achter.

van roman naar verhaal

Saillant gegeven is dat Cheever voor het schrijven van dit verhaal aanvankelijk een roman voor ogen had. Hij had er honderdvijftig pagina's materiaal voor verzameld. Waarom hij uiteindelijk bij een kort verhaal uitkwam, vertelt de overlevering niet. Maar het resultaat is verbluffend. Wie het als een vuist samengebalde De Zwemmer heeft gelezen, wil maar één ding: herlezen, in de hoop te ontdekken wat die vuist verborgen houdt. Maar ook bij volgende pogingen laat de vuist zich niet openen. En zo hoort het ook: korte verhalen zijn er om ons te verontrusten, niet om ons gerust te stellen - of het nu gaat om roddels, om bekentenissen of om een even feitelijk als apocalyptisch relaas.

John Cheever, Verhalen. Vertaling Else Hoog. Uitgeverij Atlas, 2008.

Aanvulling mei 2009: Vorige maand verscheen er een biografie van John Cheever.

Raymond Carver - Short Cuts (1994)

Fri, 13 Mar 2009 16:51:44 +0100

Korte verhalen / De buren snuffelen rond, en passen wat kleren

Ton Rozeman herleest Raymond Carver

Deze maand onderzoekt Ton Rozeman, zelf schrijver van verhalen, de klassiekers van het genre. Om te beginnen de Amerikaan Carver, die zijn verhalen heel plotseling liet eindigen.

De short story beleeft in Nederland een opleving. Stille getuige daarvan is de recente bloemlezing van Joost Zwagerman ’De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 250 verhalen’. Maar waar halen Nederlandse verhalenschrijvers zoal hun inspiratie vandaan? Zwagerman noemt onder andere Amerika: daar wordt de short story geannexeerd als nationale uitvinding.

Een van de grootmeesters van de korte baan is zonder twijfel Raymond Carver. Sommigen zullen zijn werk kennen van de film ’Short Cuts’ (1993) waarin regisseur Robert Altman negen verhalen en een gedicht tot een samenhangende vertelling verweefde. Onder deze filmtitel is ook een verzamelbundel van Carver uitgebracht.

In ’Short Cuts’ staan voorvallen die op het eerste gezicht niet zo bijzonder lijken. Een echtpaar past op het huis van de buren en raakt de sleutel kwijt (’Buren’). Een vrouw verkoopt huis aan huis vitaminen; de zaken gaan slechter, en haar man begint iets met een van haar medewerksters (’Vitaminen’).

Wat de verhalen aangrijpend maakt, zijn de details. Carver neemt de tijd om in te zoomen op juist die dingen die voor anderen vanzelfsprekend lijken. Hij toont ons de tragiek die wíj in het dagelijks leven niet herkennen maar kunstenaars wél. Carver heeft geen ingewikkelde plot of verbazingwekkende ontknoping nodig.

Veel van zijn personages leven in de marge van de samenleving. Hij heeft eens gezegd dat niemand zijn leven begínt met het voornemen om inbreker te worden, of alcoholist, of klaploper. Maar stap voor stap kun je het worden. Ieder verhaal van Carver toont ons zo’n stap.

Neem het zes pagina’s tellende openingsverhaal ’Buren’. Een echtpaar gaat op zakenreis. De buren, Bill en Arlene, zullen voor de kat en de planten zorgen. Zij hebben het niet zo ver geschopt als hun buren. Bij de auto nemen ze afscheid. Carver tekent de volgende dialoog op:

„’Veel plezier’, zei Bill tegen Harriet.

’Wat dacht je’, zei Harriet. ’Jullie ook veel plezier met zijn tweetjes.’

Arlene knikte. Jim knipoogde naar haar. ’Tot ziens, Arlene. Pas je goed op meneer hier?’

’Wat dacht je’, zei Arlene.

’Veel plezier’, zei Bill.

’Reken maar’, zei Jim.”

Einde citaat, maar de dialoog gaat in het verhaal nog even door. Elkaar gedag zeggen bij de auto – Carver wijdt er ruim een halve pagina aan en laat zijn personages welgeteld drie keer ’veel plezier’ zeggen. De onmacht druipt van het gekeuvel af. Hoe hartelijk is dit afscheid werkelijk? En vooral: waar wordt níet over gepraat? Het broeit onder de oppervlakte.

In het vervolg van ’Buren’ verkennen Bill en Arlene het huis van de buren iedere dag een beetje meer. Ze snuffelen rond, nemen een slok drank, en passen wat kleding. Uiteindelijk doet Arlene een ontdekking: in een la liggen foto’s die erop kunnen duiden dat de buren wellicht niet meer terugkeren – waarom vertelt Carver er niet bij. Maar als Arlene uiteindelijk die foto’s aan Bill wil laten zien, komt ze erachter dat ze de sleutel van de buren in hun huis heeft laten liggen. Zij en Bill weten niet hoe het nu verder moet. En daar stopt Carver het verhaal. Het abrupte einde van dit verhaal overrompelt al evenzeer als de goedgekozen details en de schrijnend alledaagse helden. In dat opzicht doet ’Short Cuts’ denken aan de schilderijen van de eveneens Amerikaanse Edward Hopper, die nieuwsgierig weet te maken naar wat hij juist níet laat zien.

Een redacteur van Carver heeft beweerd dat de schrijver minder geniaal is dan meestal wordt aangenomen. Niet Carver, maar híj zou degene zijn geweest die de verhalen kort hield. Zo zou er een manuscript bewaard zijn gebleven waarin de redacteur halverwege een rode streep heeft getrokken en in de kantlijn heeft geschreven: ’Tot hier!’

Toch geloof ik niet dat we het typische Carver-verhaal aan deze redacteur hebben te danken. Kijk maar eens naar Hemingway of Tsjechov, en je ziet waardoor Carver zich liet inspireren. Carver kende gewoon zijn klassieken, en daar maakte hij trouwens zelf geen geheim van.

Short Cuts. Vertaald door Sjaak Commandeur en Marian Lameris. Prometheus, Amsterdam, 1994. Alleen antiquarisch. Nieuwe Nederlandse uitgaven van Carvers werk zijn niet meer in de handel.

Kawabata - Nagels in de ochtend (1971)

Fri, 13 Mar 2009 16:31:24 +0100

Korte verhalen / Kort genoeg voor de palm van je hand

Ton Rozeman herleest Kawabata

De Japanner Kawabata raakte al jong ál zijn familieleden kwijt, die vervolgens door zijn verhalen kwamen spoken.

Afstand bewaren – daarover gaat het in de verhalen van de Japanse Nobelprijswinnaar Yasunari Kawabata. Man en vrouw houden afstand, het kind en zijn ouder ook, want als je toegeeft aan het verlangen om die afstand te overbruggen, raak je beschadigd: omdat je de ander vroeg of laat toch verliest. En dat is nog de meest optimistische visie: er wordt immers verondersteld dat je die ander hebt kunnen bereiken. Vaak zit zelfs dát er niet in.

Kawabata kon het weten – hij kreeg niet voor niets de bijnaam ’meester van de begrafenissen’. Als tweejarige verloor hij zijn ouders aan tbc. Enkele jaren later overleden zijn enige zus en zijn grootmoeder.

Hij werd opgevoed door zijn blinde grootvader, en na diens overlijden ging hij naar een kostschool. Daar leerde hij op zichzelf te zijn en troost te zoeken in de natuur. Misschien dat hij daarom later van zijn huis een dierenverblijf maakte. Op een gegeven moment had hij negen honden en zoveel vogels dat het niet anders kon of er ging er geregeld één dood. Buurtbewoners zagen hem vaak een vogel begraven.

Wat betreft zijn overleden familieleden: het kon niet anders of ze gingen door zijn verhalen dwalen, zoals in ’Het geurende meisje’ (1960). Daarin spreekt de 17-jarige studente Amiko geregeld af met haar vriend Mitsumara. Ze houdt niet van de nieuwsgierige blikken van andere mensen, en daarom kiest ze voor de ontmoetingen een oude tempel uit waar haar familie ligt begraven. Ook haar moeder ligt daar. Maar bij Mitsumara ,,ontbrak de behoefte om de familiegraven van zijn geliefden te bezoeken’’. ,,Hij was er ook eigenlijk niet erg blij mee, dat een oude tempel met de graven van Amiko’s familie voor hun afspraken dienen moest. Er kwamen weinig mensen langs. Dat was het enige voordeel, vond hij.’’ Amiko moet het niet alleen stellen zonder een moeder, maar ook zonder een vriend die daadwerkelijk belangstelling voor haar en haar familie heeft.

Net zo indringend en veel surrealistischer is het drie pagina’s tellende ’De goudvissen op het dak’ (1926). Het meisje Chiyoko woont bij haar stiefvader en zorgt met toewijding en angst voor zijn zes aquaria, die ’als doodskisten’ op het dak staan. Als haar stiefvader is gestorven, verschijnt haar moeder ten tonele. ,,Ze wist niet waar haar moeder ineens vandaan gekomen was. Die stond daar met haar grauwe gezicht naast de waterbakken. Ze kauwde op een sluierstaartgoudvis. De lange staart hing als een glibberige tong uit haar mond. Ze keek Chiyoko zonder haar te herkennen aan en schrokte de goudvis naar binnen.’’ Dan valt de moeder achterover op de tegels. ,,Ze stierf met de goudvis in haar mond. En daarmee werd Chiyoko vrij, verlost van alles, van haar vader, haar moeder. Ze herwon haar jeugd en ging op weg naar het geluk.’’

Dit verhaal is een voorbeeld van wat Kawabata een ’handpalmverhaal’ noemt: een verhaal dat zo kort is dat je het – toegeven: met enig gepriegel en met behulp van een vergrootglas – in de palm van je hand kunt schrijven. Je zou de term ook kunnen zien als een verwijzing naar de lijnen in je hand, waarin je leven zich, misschien wel, misschien niet, aftekent.

Max Pam merkte in een bespreking op dat de prachtigste borsten ook precies in de palm van een hand passen. In Kawabata’s verhalen speelt erotiek inderdaad vaak een rol – dat thema past ook in zijn visie dat het nodig is om afstand te bewaren als je niet beschadigd wil raken.

Cornelis Ouwehand heeft in ’Nagels in de ochtend’ dertien verhalen van verschillende lengte gekozen die het hele werk representeren. Klein nadeel is dat de verhalen zó divers zijn, dat het soms moeilijk overschakelen is. Wie naar meer en gelijksoortiger verhalen verlangt kan terecht bij de nog steeds verkrijgbare Engelstalige bundel ’Palm-of-the-hand-stories’(North Point Expres, New York, 1988). Hierin zijn ruim zeventig handpalmverhalen opgenomen. Vaak zijn ze hooguit twee bladzijden lang, maar als je ze uit hebt, kun je nauwelijks geloven dat je echt zo’n korte tekst hebt gelezen, terwijl er toch een verbijsterende wereld voor je is opengegaan.

Ton Rozeman - Misschien maar beter ook (2004)

Fri, 20 Feb 2009 17:47:57 +0100

Ton Rozeman (Den Haag, 1968) schreef twee verhalenbundels en een novelle. Hij studeerde in 2000 af aan de schrijversvakschool, waar hij later als docent ging werken. Voor zijn eerste bundel ontving hij het Charlotte Köhler Stipendium van de Vereniging van Letterkundigen.

Misschien maar beter ook Deze tweede bundel met elf korte verhalen werd genomineerd voor de BNG-literatuurprijs, en kwam op de longlist van zowel de Ako- als de Libris-literatuurprijs. Het Fonds voor de Letteren kende er een stimuleringsbeurs voor toe van € 5000. Het verhaal Warm en hard en nat (reprise), werd opgenomen in de bloemlezing van Joost Zwagerman, De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 250 verhalen.

Recensies ‘De verhalen van Ton Rozeman zouden niet misstaan in een tijdschrift als The New Yorker.’ Algemeen Dagblad

‘Prachtige verhalen.’ Kees ‘t Hart

‘Rozeman weet precies hoe hij bepaalde beelden op moet wekken.’ De Volkskrant

‘Broeierige, sober geschreven, hoogst suggestieve verhalen.’ Vrij Nederland

‘Bij iedere zin voel je de typische hogedrukspanning die het vertellen van een verhaal vereist.’ De Groene Amsterdammer

‘Rozemans short story’s hebben precies de zuigende werking die naar meer doet verlangen.’ Trouw

'Rozeman toont in al zijn verhalen zijn grootse talent door middel van suggestieve scènes en vaak humorvolle dialogen de vinger precies op de zere plek te leggen. Ik hoop van harte dat hij altijd korte verhalen zal blijven schrijven, want het is fijn pijn lijden met Ton Rozeman. Literair Nederland

Men gunt elkaar het beste, en stort dan de ander in het ongeluk haast per ongeluk. Door dat laatste raken Rozemans eenvoudige, beeldende scènes je des te harder. Want als er geen kwade genius achter de ellende steekt, wat is er dan aan te doen? NRC Handelsblad

Droge feiten 157 pagina's, 11 verhalen, kortste verhaal 5 pagina's, langste 15 pagina's, afwisselend geschreven in de 3e en de 1e persoon, meer verhalen in de verleden dan in de tegenwoordige tijd, meer mannen dan vrouwen als hoofdpersoon.

Download Het korte verhaal Je weet toch dat ik lek kun je gratis downloaden.