Maartje Wortel - Dit is jouw huis

(c) Foto: Bob Bronshoff- AEG 

Maartje Wortel: 'Ik hoop dat er een lichting jonkies aan zit te komen die de boel over gaat nemen.'

Hoe ontstond Dit is jouw huis?


Maartje Wortel   De bundel is ontstaan in een atelier aan ‘t IJ in Amsterdam. Ik kon daar een ruimte huren via documentairemaakster Coco Schrijber. Het was een fijne plek zonder herinneringen of internet, waardoor mijn fantasie alle ruimte had. 

Er zijn uiteindelijk vrij veel verhalen afgevallen. Ik schrijf redelijk snel. Het verhaal op zich is niet het einddoel. Vaak gebruik ik een verhaal als een luik naar een ander verhaal. Er blijft dan bijvoorbeeld één zin over die ik in een nieuw verhaal stop en van waaruit een nieuw idee ontstaat. Schrijven roept schrijven op. 




 Heb je research voor Dit is jouw huis gedaan?


Maartje Wortel   Ik heb research gedaan voor het verhaal ‘Displaced persons’. Dat wil zeggen: ik heb een aantal artikelen en interviews gelezen over boeren die naar Canada emigreerden om daar een beter bestaan op te bouwen. Verder bestaat mijn research vooral uit veel om mij heen kijken, luisteren naar de verhalen van mensen en veel vragen stellen. 




Hoe weet je of het korte verhaal waaraan je werkt (tot zover) goed is? Of het af is?


Maartje Wortel   Ik vind een verhaal goed wanneer ik het zelf zou willen lezen. Het is wel moeilijk om te zeggen wanneer een verhaal af is, omdat ik over het algemeen niet geloof dat iets ooit af is. Alles is in beweging en veranderlijk. Maar soms moet je wel stoppen met herschrijven. Het verhaal vertelt zichzelf in veel gevallen en soms voel ik: “Hee, dit is niet goed verteld.” Bijvoorbeeld het verhaal Boodschappen doen. Dat ging eerst veel meer over de arts die boodschappen deed en daar allerlei patiënten tegenkwam. Die vorm werkte niet en dan verander ik het. En in ‘Displaced persons’ is de interviewer er later bijgekomen, omdat ik dan beter kon vertellen waar het om ging. 




Heb je een cursus of opleiding creative writing gevolgd?


Maartje Wortel   Ja. Ik ben afgestudeerd aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Aan de afdeling beeld en taal. Ik heb daar heel veel geleerd. Omdat we veel met beeld gewerkt hebben, ben ik er meer op gaan vertrouwen dat een beeld op zich het verhaal al kan vertellen. Niet alles hoeft ingevuld te worden. 




Waarop baseer je je keuze om een verhaal in de eerste of in de derde persoon te schrijven? Verander je dat wel eens tijdens het schrijven?


Maartje Wortel   Intuïtie. Ik verander dat nooit, omdat het verhaal zich in die vorm aan mij opdringt. 




Zou je een verhaal uit Dit is jouw huis een buitenbeentje noemen?


Maartje Wortel   Ja, ik denk dat dit geldt voor het titelverhaal Dit is jouw huis. Omdat dat verhaal eigenlijk een kunstproject was/is. Het is het enige verhaal dat echt gebeurd is en eigenlijk iets anders is dan het verhaal zelf. Het is ook het enige verhaal waarin de ik echt “ik” ben. Het is volgens mij ook anders van stijl. Minder scherp. 




Voel je je verwant met een stroming of generatie?


Maartje Wortel   Ik voel me niet verwant met een stroming of generatie. Maar ik hoop wel dat er een lichting jonkies aan zit te komen die de boel over gaan nemen. Zoals alles in beweging is, zo hoop ik dat er ook wel weer tijd is voor een nieuwe generatie. Al zal dat nog moeten gaan blijken natuurlijk. 


Er zijn veel verhalen die belangrijk voor me zijn, maar niet voor mij als schrijver maar voor mij als persoon. Bijvoorbeeld ‘Zaal 6’ van Tsjechov. Dat vind ik een briljant verhaal. Wie is de gek?




Wat zou je je lezers willen vragen?


Maartje Wortel   Hoe gaat het met jullie? En dat ze me dan de waarheid zeggen.




Waar werk je nu aan?


Maartje Wortel   Ik werk nu aan een roman die eigenlijk is opgebouwd uit hoofdstukjes die weer zijn opgebouwd alsof het korte verhalen zijn. Hierna wil ik weer een verhalenbundel schrijven. Ik hou erg van korte verhalen, zowel om ze te lezen als te schrijven als wel dat ik denk dat het leven een aaneenschakeling aan korte verhalen op zich is. 




Welke drie verhalenbundels heb je het laatst gelezen?


Maartje Wortel   Als laatst heb ik gelezen: Brief Interviews with Hideos Men van David Foster Wallace.  Erg prikkelend. Origineel. Creatief.

Dan: Our Story Begins van Tobias Wolff. Dit vond ik echt een meesterlijk boek. De verhalen zitten zo knap in elkaar. Terloops bijna, maar er is altijd iets vreemds of iets waardoor je als lezer na gaat denken. Daar hou ik erg van: dit is het verhaal, en nu jij! 

En verder ben ik nu Blinde wilg, slapende vrouw van Haruki Murakami aan het lezen. Daarover kan ik bijna niets anders zeggen dan een uitspraak van de kunstenares Tacita Dean: “Try to fill a bag with air: grasp at it and you grasp at nothing.” En dat precies, slaat je soms om de oren als de wind....

ShortStory.nu, omdat korte verhalen geweldig zijn